۶۶ مطلب با موضوع «علمی :: رسانه» ثبت شده است

آینده رسانه‌های نوین و اثرات فرهنگی آن: اینترنت اشیا

علمی :: رسانه

انتظار می‌رود اینترنت اشیا، انقلاب بعدی‌ای باشد که پس از شبکه جهانی وب رخ می‌دهد. ایجاد پلی بین جهان مجازی و دنیای واقعی هدفی است که این فناوری در آینده به آن دست خواهد یافت. «کاهش در همه هزینه‌های مصرفی» و «دسترسی نامحدود به همه آنچه که در اطراف ما رخ می‌دهد» دو دلیل مهم برای رخداد این انقلاب است.

در این گزارش راهبردی سعی کرده‌ایم پس از مرور تاریخچه مختصری از این پدیده نوظهور، وضعیت فعلی و وضعیت آینده بازار اینترنت اشیا را با تکیه بر آمار و ارقام رسمی ارائه نماییم، کاربردهای اینترنت اشیا را تشریح نماییم، فضای فعالیت‌های مرتبط با آن در ایران را ترسیم کنیم و پس از تحلیل و بررسی آن، به ارائه پیشنهادهای راهبردی جهت رسیدن به وضعیت مطلوب بپردازیم. سعی کرده‌ایم به ویژه در تحلیل و ارائه پیشنهادها تأثیر و تأثر فرهنگی را در اولویت قرار دهیم.

دست تمامی صاحب‌نظران و پژوهشگران این حوزه را جهت تکمیل این گزارش راهبردی به گرمی می‌فشاریم.

 

متن کامل این گزارش راهبردی را می‌توانید از مرکز پژوهشی آرا تهیه فرمایید. 

* این گزارش راهبردی بخش چهارم سلسله گزارش راهبردی «آینده رسانه‌های نوین و اثرات فرهنگی آن» است.

 

آینده رسانه‌های نوین و اثرات فرهنگی آن: ویدئوی آنلاین

علمی :: رسانه

یکی از انواع قالب‌های رسانه‌ای در سده اخیر، ویدئو است. ویدئو در رسانه‌های جمعی به صورت سینما و تلویزیون و در نهایت لوح‌های فشرده مانند سی‌دی و دی‌وی‌دی نمود یافت و در رسانه‌های نوین به اشکال مختلفی مانند سرویس ویدئو استریم، آی‌پی‌تی‌وی (تلویزیون تعاملی)، وی‌او‌دی (سرویس ویدئوی درخواستی)، تلویزیون اینترنتی، سامانه‌های اشتراک ویدئو و سایر کانال‌های توزیع رشد کرد.

هر چند که هنوز مدت تماشای ویدئوهای آنلاین به مدت تماشای تلویزیون نرسیده است اما ویدئوهای آنلاین به شدت در حال رشد هستند و تماشا از طریق تلویزیون در حال کاهش. با وجود اینکه میانگین تماشای ویدئو از طریق تلویزیون سنتی ۲.۵ ساعت در هفته کاهش یافته است، اما با توجه به افزایش ۴ ساعته تماشای ویدئوی آنلاین در هفته، مجموع تماشای ویدئو ۱.۵ ساعت در هفته افزوده شده است.

در این گزارش راهبردی سعی شده است تا ضمن معرفی هر کدام از انحای مصرف ویدئوی آنلاین، وضعیت مصرف به تفکیک در حوزه‌های مختلف طبق آخرین گزارش‌های جهانی تشریح شود و تا حد ممکن گزارش‌های ملی نیز ارائه شود. دو بخش اصلی ویدئوهای آنلاین یعنی ‌ویدئو استریم و سامانه‌های اشتراک ویدئو مورد توجه بیشتری قرار گرفته‌اند. پس از آن سعی شده است تا با استفاده از روند موجود، با پیش بینی آینده، تحلیل و بررسی در مورد اثرات فرهنگی رژیم مصرف رسانه‌ای جدید ارائه شود. در پایان پیشنهادهای راهبردی برای رفع ضعف‌ها و طی مسیر به سمت مطلوب ارائه شده است.

با توجه به نو بودن موضوع، دست تمامی اساتید، پژوهشگران و فعالان این حوزه را جهت یاری در تکمیل این گزارش راهبردی به گرمی می‌فشاریم.

 

متن کامل این گزارش راهبردی را می‌توانید از مرکز پژوهشی آرا تهیه فرمایید. 

* این گزارش راهبردی بخش نخست سلسله گزارش راهبردی «آینده رسانه‌های نوین و اثرات فرهنگی آن» است.

 

آینده رسانه‌های نوین و اثرات فرهنگی آن: کتاب الکترونیک

علمی :: رسانهعلمی :: فرهنگ

در این گزارش راهبردی سعی شده است پس از معرفی اجمالی نشر کتاب، به وضعیت فعلی نشر کتاب الکترونیک در جهان و ایران پرداخته شود. نشر کتاب الکترونیک یک صنعت فرهنگی است که در دو دهه اخیر و به ویژه در ده سال گذشته به شدت در جهان رو به رشد بوده است و با اضافه شدن دستگاه کتابخوان کیندل در سال ۲۰۰۷ روند صعودی آن شیب قابل ملاحظه‌ای را تجربه کرده است. در سال ۲۰۱۲ تعداد کتاب‌های کاغذی فروخته شده در امریکا با تعداد کتاب‌های الکترونیک فروخته شده در این کشور برابر شد و پیش بینی می‌شود در سال ۲۰۱۸ درآمد ناشی از فروش کتاب الکترونیک نیز با درآمد ناشی از کتاب کاغذی برابر شود. این صنعت اما در ایران مسیر متفاوتی را طی می‌کند. به دلیل عدم وجود زنجیره کامل کتاب الکترونیک یعنی «محتوا»، «پلتفرم» و «دیوایس» رشد آن به کندی به وقوع می‌پیوندند و البته دلیل مهم‌تر بیمار بودن کلی صعنت نشر کتاب در ایران است که نباید به دست فراموشی سپرده شود. در قلب و بطن این گزارش راهبردی سعی شده است که تأثیر و تأثر فرهنگ و کتاب الکترونیک نیز پرداخته شود حتی اگر به صورت مستقیم به آن پرداخته نشود.

در پایان این گزارش راهبردی راهبردهایی جهت استفاده از فرصت کتاب الکترونیک در ایران عزیزمان پیشنهاد می‌شود. به دلیل نو بودن موضوع، دست یاری به سوی تک تک فعالین و پژوهشگران این حوزه دراز می‌کنیم و این گزارش را خالی از نقص و اشتباه نمی‌دانیم. 

 

متن کامل این گزارش راهبردی را می‌توانید از مرکز پژوهشی آرا تهیه فرمایید. 

* این گزارش راهبردی بخش نخست سلسله گزارش راهبردی «آینده رسانه‌های نوین و اثرات فرهنگی آن» است.

نوسازی سازمان‌های فرهنگی ایران: صدا و سیما

علمی :: رسانهعلمی :: فرهنگ

برای نوسازی هر پدیده‌ای، ابتدا نیازمند شناخت آن پدیده (ماهیت آن و محیط پیرامونی پدیده) و کارکردن آن هستیم. سازمان صدا و سیما یکی از بزرگترین سازمان‌های فرهنگی ایران است که به فرموده امام خمینی (ره) باید تبدیل به یک دانشگاه عمومی شود؛ به نظر می‌رسد که علیرغم زحمات کشیده شده طی دهه‌های گذشته، این سازمان بزرگ و مهم، کماکان با جایگاه مطلوب خود جهت نقش‌آفرینی در فرهنگ انقلاب اسلامی فاصله دارد.

جهت حفظ ماهیت گزارش راهبردی و تبدیل نشدن آن به کتاب یا مقاله پژوهشی نیازمند آن هستیم که از تکرار مکرراتی که مخاطبان فرهیخته این گزارش راهبردی از آن آگاهند، صرفنظر کنیم و با مروری کوتاه از تاریخچه صدا و سیما به چالش‌های این سازمان بپردازیم. از میان چالش‌های موجود، یکی از مهم‌ترین چالش‌ها – که محل مناقشه بسیاری نیز هست- یعنی لزوم یا عدم لزوم انحصارزدایی، انتخاب شده است. در این گزارش راهبردی سعی شده است پس از بررسی پیشینه پژوهش و بیان نظرات موافق و مخالف، نتیجه‌ای عالمانه و عاقلانه و در جهت تعالی آرمان‌های انقلاب اخذ شود. با توجه به شرایط موجود توصیه شده است که انحصارزدایی از صدا و سیما با رعایت گام‌هایی در ساحت‌های مختلف قانونی، زیرساختی، فرهنگی و ... انجام پذیرد.

 

متن کامل این گزارش راهبردی را می‌توانید از مرکز پژوهشی آرا تهیه فرمایید. 

* این گزارش راهبردی بخش نخست سلسله گزارش راهبردی «نوسازی سازمان‌های فرهنگی ایران» است.

نقش رسانه‌ها در ملی‌گرایی مصرفی

علمی :: رسانه

اقتصاد مقاومتی کلیدواژه‌ای است که در سال‌های اخیر بسیار بر سر زبان‌ها است. کلیدواژه‌ای که راهبرد کلان نظام جمهوری اسلامی در مقابله با جنگ اقتصادی دشمن است و وظیفه اجرای آن بر دوش یک قوه و نهاد نیست و نیازمند تشریک مساعی همه قوا، نهادها، سازمان‌ها و مردم است. رسانه‌ها نیز به عنوان یکی از ارکان جوامع جدید باید در اقتصاد مقاومتی نقش‌آفرین باشند.

اقتصاد مقاومتی را می‌توان از زوایای گوناگون مورد بررسی قرار داد. یکی از مفاهیم مهم حوزه اقتصاد در این میان «ملی‌گرایی مصرفی» است. شاخص ملی‌گرایی مصرفی توسط شیمپ و شارما (1987) در جهان مطرح شده است و منظور از آن، گرایش به مصرف کالای داخلی توسط مصرف کنندگان است.

در این گزارش راهبردی پس از مرور پیشینه تحقیقاتی «ملی‌گرایی مصرفی» در جهان و ایران، به بررسی سیاست‌های کلی و قوانین مرتبط با آن در ایران پرداخته‌ایم و پس از آن به تبیین نقش رسانه‌ها در بهبود این شاخص همت گمارده‌ایم. در پایان نیز سعی شده است راهکارهایی برای افزایش شاخص ملی‌گرایی مصرفی با رویکرد نقش رسانه‌ها در فرهنگ‌سازی آن ارائه شود.

 

این گزارش راهبردی را می‌توانید از سایت مرکز پژوهشی آرا دریافت نمایید.

ولنگاری رسانه‌ای!

علمی :: رسانهفرهنگی :: یادداشت

* این یادداشت در شماره 28 روزنامه صبح نو منتشر شده است.

 

آزادی آرمان شکوهمند بشری است. هنگامی که افراد از آزادی صحبت می‌کنند، تفاسیر و مفاهیم مختلفی از آن را مدنظر قرار می‌دهند. طیف گسترده مفهوم انتزاعی آزادی، سبب شده است که پیرامون آن از اقوال گوناگون بحث‌هایی صورت پذیرد. آزادی بیان و آزادی مطبوعات ضمن آنکه درگیر همین مسئله است، در جوامع گوناگون به اشکال مختلف مورد مواجهه قرار می‌گیرد: جوامعی که ادعای آزادی کامل برای مطبوعات دارند، جوامعی که گاهی دچار اختناق مطبوعاتی می‌شوند و غالبا میان این دو و البته خودسانسوری مطبوعاتی!

 تاریخ بحث آزادی مطبوعات با تاریخ صنعت چاپ و نوع مواجهه دولت‌ها و اقتصاد حاکم بر نظام‌ها در جوامع غربی شروع می‌شود. از آنجا که کشورهای غربی در توسعه مطبوعات پیشکسوت بوده‌اند، تجربیات و تعاریف «آزادی مطبوعات» بیشتر یک گفتمان غربی است.

از جنبه نظری، سال‌ها آزادی مطبوعات در غرب با آزادی ناشران، روزنامه‌نگاران،‌ نویسندگان و صاحبان شرکت‌های بازرگانی در بیان و انتشار عقاید و اخبار مدنظر مترادف بود. در ابتدای قرن بیستم، آزادی مطبوعات با مشکل بزرگی مواجه شد و آن خود آزادی بیان و اندیشه نبود، بلکه عدم توانایی شهروندان در تکثیر و به ویژه توزیع عقاید و افکار و اندیشه‌هایشان بود که تحت وضعیت سیاسی، اقتصادی و فناورانه روز محدود شده بود. در واقع کسی می‌توانست آزادی بیان داشته باشد که یا صاحب رسانه‌های بزرگ باشد یا با آنان همفکر باشد وگرنه نمی‌توانست حرف خود را حتی به بخشی از مردم برساند.

غربی‌ها بیکار ننشستند و با انتشار گزارش «کمیسیون آزادی مطبوعات» در آمریکا در سال 1947 خود را نقد کردند؛ گزارشی که می‌توان آن را در سه نکته خلاصه کرد:

1. این سروصدا، سروصدای مردم نیست. 2. مطبوعات در خدمت مردم نیستند، بلکه در خدمت صاحبان و جناح‌های سیاسی و اقتصادی هستند. 3. آزادی مطبوعات، آزادی و حق انتشار روزنامه و مجله نیست، بلکه حق مردم در سودمند بودن محتویات آنها در جامعه است.

در دهه‌های اخیر دانشمندان غربی با ایجاد فناوری‌های جدید تولید و توزیع پیام راه‌های جدیدی برای آزادی بیان باز کردند که البته از بعضی جهات به آن نقدهایی وارد است. اما سؤال اینجا است که حتی اگر قرار باشد از آنها الگوپذیری کنیم، آیا وضع آزادی مطبوعات در کشور ما به حال کشور مفید است؟ به نظر می‌رسد که طرح چند پرسش می‌تواند در این راه به ما کمک نماید:

  • آیا رسانه‌های غربی نسبت به اوضاع کشور خود به «روشنگری» می‌پردازند یا به «سیاه‌نمایی»؟
  • آیا «قانون اساسی» و «ارکان حکومت» مورد هجمه واقع می‌شود یا «اشخاص» و «مسئولین» در تخلفاتی که کرده‌اند مورد نقد قرار می‌گیرند؟
  • آیا در کشورهای غربی، نسبت ناروا و بدون سند دادن به مسئولین، امری رایج و روزمره است؟
  • آیا همت آنان ایجاد اختلاف و بدبینی بین مردم نسبت به نظام حاکم بر آن کشور است یا ایجاد امید؟
  • آیا قوانین مصوب مورد نقد قرار می‌گیرند یا مقابل آن هوچی‌گری راه می‌اندازند؟
  • آیا عموم رسانه‌های غربی، به یکی از جناح‌ها به صورت مستقیم از نظر مالی وابسته است و به جای حزب ایفای نقش می‌کند؟ یا فرای منافع حزبی، کمی هم به منافع ملی و مسئولیت اجتماعی خود می‌اندیشد؟

اسلام به عنوان آیین جامع زندگی، آزادی را متعلق به همگان می‌داند. در اسلام درست است که آزادی بیان وجود دارد اما آیا انتشار مطلبی «خلاف واقع» باعث سلب آزادی دیگران در انتخاب مسیر صحیح نمی‌شود؟ امام خمینی (ره) با بیان مفهومی با عنوان «غش در تیترزنی» آن را حرام می‌دانند و رهبر معظم انقلاب الگوی مطبوعاتی مطلوب را «ورع مطبوعاتی» ذکر می‌کنند و ورع را اینگونه تعریف می‌کنند: «ورع یعنى چه؟ یعنى انسان از هر چیزِ شبهه‌ناکى که بوى مخالفت با دین از آن استشمام مى‌شود، اجتناب کند.»

از برخی مطبوعات و رسانه‌ها که نمی‌توان انتظار تقید به چنین الگویی داشت اما لااقل از آنان انتظار می‌رود که به «آزادی» نگاه «مبتذل» نداشته باشند. رسانه‌هایی که شعار «ادب مرد به از دولت او می‌دادند»، در عمل منتقدین سیاستمدار محبوب خود را با بدترین توهین‌ها و کاریکاتورها به لجن می‌کشند؛ یا در جایی دیگر به دلیل کینه حزبی خود از سیاستمدار داخلی دیگری، در آن گوشه دنیا یک رئیس جمهور مردمی و ضداستکبار را مسبب روزهای شوم آن کشور می‌دانند و فراموش می‌کنند که مسبب این روزهای شوم، دشمنی به نام آمریکا است که از هیچ نوع اقدام غیرانسانی علیه مردم یک کشور مستقل دریغ نمی‌کند نه ملتی که خواست استقلال و آزادی خود را حفظ کند. طنز تلخ قضیه آنجاست که همه این تناقضات رفتاری را انجام می‌دهند و مدعی عدم آزادی بیان هستند. این همان «ولنگاری فرهنگی» و رسانه‌ای است که مرزهای دین و اخلاق که هیچ، بلکه قیود رسانه‌های غربی در مورد کشورهای خود را هم نمی‌پذیرد.

موفقیت آی‌پی‌تی‌وی در گروی مدیریت موفق «جنگ محتوا»

علمی :: رسانه

* این یادداشت در شماره 21 روزنامه صبح نو منتشر شده است.

 

انسان‌ها همواره با رسانه سروکار داشته‌اند؛ چه زمانی که به وسیله دود با هم ارتباط برقرار می‌کردند و چه حالا که رسانه‌های اجتماعی امکان برقراری ارتباط «همه مردم» با «همه مردم» و ارتباطات شبکه‌ای را فراهم کرده‌اند. از اواسط قرن پانزدهم میلادی و با اختراع ماشین چاپ، رسانه‌ها از فردی و بعضا گروهی وارد مرحله رسانه‌های جمعی شدند که در آن عده‌ای می‌توانستند برای بخش زیادی از مردم در مکان‌ها و زمان‌های مختلف پیام ارسال نمایند. سیر رسانه‌ها از «شفاهی» به «کتاب»، «روزنامه»، «مجلات»، «سینما»، «رادیو»، «تلویزیون» و دیجیتالی شدن و آنلاین شدن همه این‌ها در رایانه‌ها و اینترنت به سرعت سپری شد. هر رسانه کارکردی داشت و میزان تأثیر متفاوتی در قشرهای گوناگون مردم. تلویزیون همواره یکی از محبوب‌ترین رسانه‌ها از زمان پیدایش خود بود؛ محبوبیتی که بعضا منتقدان سفت و سختی دارد. اما این رسانه محبوب با آمدن رسانه‌های دیجیتال، آنلاین و تعاملی برای رقابت با رسانه‌های جدید و حفظ و افزایش محبوبیت خود باید روزآمد شود و خدمات بیشتری ارائه دهد. تلویزیون‌های کابلی (cable TV)، تلویزیون پروتکل اینترنت (IPTV)، تلویزیون اینترنتی (internet TV)، تلویزیون OTT (over the top) و سایر تلویزیون‌ها به همین منظور خلق شدند تا بتوانند مطابق نیازهای مخاطبان محتواهایی متفاوت خلق کنند؛ حتی محتواهایی از جنس بازی‌های تعاملی برخط یا آموزش الکترونیک.

در ایران به جز تلویزیون خطی که به صورت یکطرفه برای مخاطبان برنامه پخش می‌کند، چند سالی است که حرف از تلویزیون پروتکل اینترنت یا با اسمی آشناتر «آی‌پی‌تی‌وی» بر سر زبان‌ها افتاده است. 

غول‌های رسانه‌ای دنیا؛ آزادی‌خواهی یا سلطه‌گری؟

علمی :: رسانه

* این یادداشت در شماره 17 روزنامه صبح نو منتشر شده است.

 

سازمان‌های رسانه‌ای مختلفی در دنیا وجود دارند. یکی از انواع اداره سازمان‌ها، اداره هولدینگی است. هولدینگ به سازمانی گفته می‌شود که چندین شرکت زیرمجموعه آن است و شرکت‌های زیرمجموعه از نظر مدیریتی توسط آن اداره می‌شوند. 90 درصد قدرت رسانه‌ای آمریکا در دست 6 هولدینگ قدرتمند این کشور است. 232 مدیر اجرایی رسانه، خوراک اطلاعاتی 277 میلیون نفر آمریکایی را کنترل می‌کنند. درآمد کل این 6 شرکت در سال 2010، برابر 276 میلیارد دلار بود، یعنی 36 میلیارد دلار بیشتر از تولید ناخالص داخلی فنلاند. آنها 70 درصد کابل‌ها و تلویزیون‌ها را در اختیار دارند و 3762 شرکت دیگر فقط 30 درصد سهم دارند.

این هولدینگ‌ها عبارتند از «کام‌کست»، «والت دیزنی»، «نیوز کورپوریشن»، «تایم‌وارنر»، «سی‌بی‌اس» و «ویاکوم» که به صورت خلاصه آنها را مرور می‌کنیم. 

غول‌های رسانه‌ای آمریکا

علمی :: رسانه

هولدینگ‌های رسانه‌ای مختلفی در دنیا وجود دارند. 90 درصد قدرت رسانه‌ای آمریکا در دست 6 هولدینگ قدرتمند این کشور است. 232 مدیر اجرایی رسانه، خوراک اطلاعاتی 277 میلیون نفر آمریکایی را کنترل می‌کنند. درآمد کل این 6 شرکت در سال 2010، برابر 276 میلیارد دلار بود، یعنی 36 میلیارد دلار بیشتر از GDP فنلاند. آنها می‌توانند تمام 12 تیم لیگ NHL را 12 بار بخرند! آنها 70 درصد کابلها و تلویزیون‌ها را در اختیار دارند و 3762 شرکت دیگر فقط 30 درصد سهم دارند.

هولدینگ‌های «کام‌کست»، «سی‌بی‌اس»، «ویاکوم»، «تایم‌وارنر»، «نیوز کورپوریشن» و «والت دیزنی» که به صورت خلاصه آنها را مرور می‌کنیم.