۲۰۲ مطلب با موضوع «فرهنگی :: کتاب» ثبت شده است

دلایل پایین بودن سرانه مطالعه کتاب و راهکارهای افزایش آن

فرهنگی :: کتابفرهنگی :: یادداشت

این یادداشت به عنوان سرمقاله شماره 6 هفته نامه سرخط منتشر شده است.

 

در تعریف اولیه کتاب آمده است که «به مجموعه‌ای از لوح‌های چوبی یا عاجی، یا مجموعه‌ای از ورق‌های کاغذ، پوست آهو و یا ماده‌ای مانند آن، اعم از دستنویس یا چاپی که با هم به نخ کشیده یا صحافی شده باشند، کتاب می‌گویند.» با این تعریف، کتاب قدمتی 5 هزار ساله دارد و در دوره‌های مختلف با فراز و نشیب‌های گوناگون ابزار ماندگاری دانش بشری و حتی یادگار حماسه‌ها و حکومت‌ها بوده است.

کتابخانه‌های بزرگ سراسر دنیا نشان از علاقه دانشمندان و اهالی علم و فرهنگ به کتاب برای سوار شدن بر روی شانه‌های دانشمندان پیشین جهت جلوگیری از تجربه مجدد برخی از امور است. کتاب همواره یکی از رسانه‌های مهم در تاریخ بشر به رسمیت شناخته شده است. معجزه پیامبر اسلام (ص) نیز کتابی بود به نام قرآن که با تحدی طلبیدن، اعجاز خود را در طول تاریخ پس از خود اثبات کرده است.

پس از اختراع دستگاه چاپ، نقش کتاب در پیشبرد علم و فرهنگ جوامع پررنگ‌تر از قبل دنبال شد. سرانه مطالعه کتاب به عنوان یکی از شاخص‌های مهم کشورهای مختلف شناخته می‌شود. سرانه‌ای که در سال 1353 به دلیل وجود تنها 35 درصد باسواد از جمعیت کشور در حدود 2 دقیقه در شبانه روز بوده است و در حال حاضر با وجود بیش از 90 درصد جمعیت باسواد کشور چیزی حدود 20 دقیقه است. این سرانه مطالعه نسبت به کشورهای پیشرفته فاصله بسیار دارد. دلایل مختلف برای این معضل در ایران وجود دارد و قطعا راهکارهایی نیز برای حل آن وجود دارد اما مهم اراده‌ای است که باید برای حل آن بوجود بیاید. قطعا سه دسته «مسئولین»، «ناشران» و «آحاد مردم» در این میان نقش اساسی دارند.

شاید دلایل اصلی پایین بودن سرانه مطالعه را بتوان به «تنبلی در مطالعه و اقبال به سمت سایر رسانه‌ها»، «گران بودن کتاب و عدم توان مالی خانواده‌ها برای خرید و خواندن کتاب»، «عدم جذابیت موضوعات کتاب‌ها برای مردم»، «مضر بودن محتوای برخی کتاب‌ها»، «عدم وجود تبلیغات مناسب در سایر رسانه‌ها» و «توزیع نامناسب کتاب» نسبت داد. دلایلی که برای هر کدام می‌توان راهکارهای متنوعی که توسط سه دسته اشاره شده اجرا می‌شود، ذکر کرد.

مسئولین در این امر باید از طریق سیاست‌گذاری از دوران دبستان، جامعه را به مطالعه و آشتی با کتاب رهنمون سازند. با استفاده از ظرفیت سایر رسانه‌های جمعی می‌توان شیرینی خواندن کتاب در جامعه را رواج داد. از سوی دیگر برای ارزانتر کردن مطالعه کتاب مسئولین باید به تقویت کتابخانه‌های عمومی کشور و مدیریت تولید و بازیافت کاغذ جهت انتشار کتاب بپردازند. مسئولین همچنین وظیفه دارند با جلوگیری از انتشار کتاب‌های مضر، نویسندگان و ناشران متعهد را تکریم و تقویت نمایند.

ناشران نیز به نوبه خود باید با شناسایی نیاز و خلأهای موجود جامعه و همچنین برجسته کردن موضوعات دینی مرتبط با زمان حاضر، با استفاده از نثر هنری و قابل فهم، مردم را به سمت استفاده از کتاب‌های مفید تشویق نمایند. در کنار این موارد استفاده از کاغذهای ارزان قیمت، می‌تواند به سوی افزایش فروش کتاب تا تیراژ 300 هزار نسخه که با توجه به جمعیت 75 میلیونی ایران مطلوب است، راه را هموار نماید.

آحاد مردم هم باید با اراده جمعی، برای مطالعه کتاب ارزش قائل شوند و حتی از وقت‌های بلااستفاده در اوقات فراغت برای مطالعه بهره برند. کتاب خواندن افراد خانواده برای یکدیگر جهت تشویق به مطالعه یکی از راه‌هایی است که می‌تواند کتاب را در سبد نیازهای ضروری خانوار قرار دهد.

به امید آن‌که کتاب فراتر از جشنواره و نمایشگاه، در زندگی روزمره مردم احساس شود.

 

شهدای آینده

فرهنگیفرهنگی :: کتابفرهنگی :: یادداشت

شب گذشته به رونمایی کتابی با عنوان «ناصر حسین: زندگی‌نامه سردار شهید ناصر جمال بافقی» دعوت شده بودم. یادواره شهدایی بود که زندگی و عزتمان را مدیون جهاد و اخلاص آنهاییم. کلیپی پخش شد که گفتگویی بود با شهید حسن تهرانی مقدم که در آن راجع به شهید بافقی صحبت کرده بودند. ایشان می‌گفتند که لحظه‌ای بدون ذکر شهدا سپری نمی‌کنند چرا که اگر با شهدا در این دنیا غریب باشند، در آن دنیا هم غریب خواهند بود. گفتند شهدا ستاره‌های درخشان راه هستند.

با خودم راجع به این جملات فکر می‌کردم که چه کسانی لیاقت شهادت دارند؟ حتما کسانی که مدام برای خدا جهاد می‌کنند و مدام در آرزوی شهادتند. اما گویا برای ما جمله «بعد از شهدا ما چه کردیم؟» به جای اینکه موتور پیش‌راننده باشد، شده بهانه تنبلی و تکلیف را از سر خود باز کردن که ای آقا ما کاری نکردیم بعد از شهدا؛ و لابد محض تواضع هم می‌گوییم!

زندگی شهدایی مثل ناصر جمال بافقی، یا شهدای نام‌آشناتری همچون شهید تهرانی مقدم و شهید مصطفی احمدی روشن که امروز سالروز شهادتش است، الگویی است برای جهاد فی‌سبیل الله و تکلیف‌مداری. جهادی که در زمانه ما مصداق اصلی‌اش جنگ نرم اعم از فرهنگی و رسانه‌ای است و جهاد علمی و جهاد اقتصادی. مبارزه در این راه و استقامت در آن، با توجه به ستاره‌هایی همچون تهرانی‌مقدم و احمدی روشن، عاقبت خوش شهادت دارد.

 

 

کتاب شاخص‌های اصولگرایی

فرهنگی :: کتابسیاسی

کتابی که پیش رو دارید، گزیده‌ای از سخنان رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت الله خامنه‌ای در تبیین مفهوم و شاخص‌های اصولگرایی از ابتدای زعامت ایشان تا کنون می‌باشد که ذیل ۳ عنوان شاخص ارائه شده است:
۱٫ اصولگرایی متکی بر منطق، آزادی و استقلال است
۲٫ شاخص‌های اصولگرایی
۳٫ آیا اصولگرایی یک حزب است؟


کتاب را می‌توانید از سایت ندای انقلاب  و اینجا دانلود نمایید.

 

 

 

 

 

 

 

دوره کامل قصه‌های قرآن

فرهنگی :: کتاب

در تعطیلات نوروزی کتابی تحت عنوان «دوره کامل قصه‌های قرآن» از سیدمحمد صحفی خواندم که به نظرم برای کسانی که دنبال کتاب مختصر و مفید در این زمینه هستند، بسیار مفید است. این کتاب که در سال ۶۷ برای اولین بار منتشر شده است و تا سال ۸۶ به چاپ سوم رسیده، کتابی است شامل دو مجلد که جلد اول آن به قصه‌های قرآن از خلقت آدم تا هجرت خاتم الانبیا می‌پردازد و جلد دوم آن به حوادث بعد از هجرت تا زمان رحلت پیامبر اعظم (ص). پس از آن نیز، فصلی با عنوان «غوغای خلافت» نوشته شده است که هر چند به موضوع کتاب مربوط نیست ولی خواندن آن به تکمیل مباحث پیشین کمک می‌کند.
یکی از محسنات بزرگ این کتاب، جامع بودن تمام داستان‌های قرآنی در یک کتاب ۴۰۰ صفحه‌ای است، با جزییات ساده‌ای است که در تفاسیر مختلف، ذیل آیات آورده شده است. کتاب با داستان آدم و حوا آغاز می‌گردد و سپس پیامبران دیگر از جمله «شیث»، «ادریس»، «نوح»، «هود»، «صالح»، «ابراهیم»، «اسماعیل»، «لوط»، «یعقوب»، «یوسف»، «ایوب»، «شعیب»، «موسی»، «داود»، «سلیمان»، «یونس»، «زکریا و یحیی»، «عیسی» و پیامبر آخرالزمان را شرح می‌دهد. در این بین داستان اشخاص و گروه‌های دیگری همچون «ذوالقرنین»، «قارون»، «اصحاب رس»، «اصحاب سبت»، «اصحاب کهف»، «اصحاب اخدود» و «اصحاب فیل» نیز به صورت مختصر و مفید توضیح داده می‌شود.
در جلد دوم کتاب که حدود ۱۵۰ صفحه‌ پایانی مجلد است نیز به صورت مبسوط‌تر قضایای بعد از هجرت پیامبر (ص) شرح داده می‌شود.
قلم خاص سید محمد صحفی در این کتاب و شیرینی داستان‌های قرآنی، اصلا خستگی نمی‌آورد و مطمئنا داستان‌ها را یکی پس از دیگری دنبال می‌کنید. به تمام کسانی که علاقه دارند داستان‌های قرآنی را به صورت موجز ولی جامع دنبال کنند و فرصت کافی برای خواندن جزییات ندارند، خواندن این کتاب را توصیه می‌کنم.

مشابهت با رهبران افکار

فرهنگی :: کتاب

«ارتباطات سنتی» به طور عمده به ارتباطات انسانی، شفاهی، چهره به چهره و بی‌واسطه فردی و گروهی اطلاق می‌شود که علی‌رغم ظاهر ساده و ابتدایی می‌تواند کارکردهای پیچیده و متنوعی داشته باشد.
همانطور که می‌دانید منبر یکی از ابزار ارتباطات سنتی بخصوص در جامعه ما و جوامع اسلامی محسوب می‌شود. یک بند از یک کتاب، سؤالی در ذهن من ایجاد کرد:
«نکته گفتنی در مورد ارتباط‌گران سنتی این است که بحث «اعتبار منبع»، که یکی از مباحث مهم در ارتباطات نوین است، از جایگاهی خاص در ارتباطات سنتی برخوردار است. به بیان دیگر هر چه منبع (ارتباط‌گر سنتی)، شناخته‌شده‌تر، معتبرتر، قابل اعتمادتر و مسلط‌تر باشد، پیامش مؤثرتر، جذاب‌تر و فراگیرتر خواهد بود. ارتباط‌گران سنتی را به طور کلی می‌توان در زمره «رهبران افکار» در جامعه قرار داد. بر این اساس یکی از قواعد رایجی که باعث می‌شود تا شخص به درجه رهبر فکری ارتقا یابد، این است که میان او و افراد تحت نفوذش از نظر مشخصات اجتماعی مشابهت وجود داشته باشد!» [۱]
سؤالم این است که ما حزب‌اللهی‌ها چقدر سعی می‌کنیم به رهبرمان شبیه باشیم؟

 

————————————————————————–

پاورقی:

[۱]- درآمدی بر ارتباطات سنتی در ایران؛ دکتر محمدمهدی فرقانی؛ انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها؛ چاپ دوم: ۱۳۸۷

 

 

 

کتاب شاخص انقلاب اسلامی

فرهنگی :: کتاب
 
کتابی که پیش رو دارید، گزیده‌ای از سخنان رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت الله خامنه‌ای در تبیین شاخص‌های انقلاب اسلامی از ابتدای زعامت ایشان تاکنون می‌باشد که ذیل ده عنوان شاخص ارائه شده است.
 
کتاب را می‌توانید از اینجا و همچنین ندای انقلاب دانلود کنید.
 
 

تو و من

فرهنگی :: کتاب
بارخدایا، اى که گناهکاران به رحمتت فریادرسى مى‏کنند، و اى که بیچارگان به یادآورى احسانت پناه مى‏برند، اى که خطاکاران از بیم تو به شدت گریه مى‏کنند، اى همدم هر وحشت‏زده غریب، اى گشایش هر اندوهگین دل‏شکسته، اى فریادرس هر درمانده تنها، اى مددکار هر محتاج رانده شده،
تویى که رحمت و دانشت همه چیز را فرا گرفته، تویى که هر آفریده را از نعمتهایت بهره‏اى مقرر فرموده‏اى، تویى که عفوت بر عقابت غلبه دارد، و تویى که مهرت پیشاپیش غضبت در حرکت است، و تویى که عطایت از منعت بیشتر است، و تویى که پهنه رحمت و مهرت همه آفریدگان را فراگرفته، و تویى که چون نعمت به کسى مرحمت کنى چشم پاداش از او ندارى، و تویى که در کیفر عاصیان  از اندازه نمى‏گذرى؛
و من،
اى خداى من، آن بنده توام که او را به دعا فرمان دادى پس  لبّیک و سَعْدَیْکَ گفت و فرمانت را بجاى آورد، اینک منم اى پروردگار من که در پیشگاهت به خاکسارى درافتاده‏ام،  منم که خطاها پشتم را گرانبار کرده، و منم که گناهان عمرم را به تباهى برده، و منم که از سر جهالت تو را نافرمانى کرده‏ام در صورتى که تو شایسته این نبودى که من چنین کنم.
اى خداى من، آیا اگر کسى تو را بخواند بر او رحمت مى‏آورى تا در دعا بکوشم؟ یا کسى را که به درگاهت بنالد مى‏آمرزى تا در گریه شتاب نمایم؟ یا از کسى که از سرِ فروتنى صورت به خاک درگاهت بساید درمى‏گذرى؟ یا کسى را که به پیشگاهت از سرِاعتماد از فقر و ندارى خود شکوه کند بى‏نیاز مى‏گردانى؟ 



قسمتی از نیایش 16 صحیفه سجادیه

 


 

لابی اسرائیل

فرهنگی :: کتاب

لابی اسرائیل و سیاست خارجی ایالات متحده عنوان مقاله‌ای جنجالی است که در سال 2006 توسط جان میرشیمر (John Merrsheimer) استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو و استفن والت (Stephen Walt) مدیر دانشکده علم حکومت جان اف کندی در دانشگاه هاروارد نوشته شده است.
به نظر نویسندگان مقاله، لابی اسرائیل سیاست خارجی ایالات متحده را از منافع ملی‌اش منحرف می‌کند و در عین حال آمریکایی‌ها را متقاد می‌کند که ایالات متحده و اسرائیل منافع یکسانی دارند. آن‌ها همچنین ادعا می‌کنند که آیپک (Aipac)، امنیت ملی ایالات متحده را به خطر انداخته است.
نویسندگان مقاله مذکور، بعدها با بسط مقاله، کتاب حجیمی را با همین عنوان در 2007 منتشر کردند. مقاله و کتاب مذکور، باعث ایجاد مباحثات زیادی در جامعه علمی رسانه‌ای و سیاسی آمریکا گردید و گروه‌های صهیونیستی و حامی اسرائیل، ضمن محکوم ساختن مقاله و کتاب مذکور، تلاش زیادی را برای ممانعت از انتشار و توزیع آن به عمل آوردند.
کتابی که توسط انتشارات جام جم تحت عنوان «لابی اسرائیل» چاپ شد، ترجمه مقاله اولیه است که بنا به اهمیت موضوع و تبیین نقش لابی اسرائیل در سیاست خارجی ایالات متحده، قبلا در روزنامه جام جم به صورت پاورقی منتشر شده بود.
کتاب از فصول مختلفی تشکیل شده است که در زیر به آن می‌پردازیم:
فصل نخست: نفوذ لابی اسرائیل و سیاست خارجی ایالات متحده
فصل دوم: توجیه ضعیف اخلاقی
فصل سوم: لابی اسرائیل
فصل چهارم: منابع قدرت لابی
فصل پنجم: کار دنیا وارونه شده است
فصل ششم: رویای تغییر شکل خاورمیانه
فصل هفتم: فرجام سخن
به طور خلاصه در این کتاب آمده است که چگونه لابی اسرائیل می‌تواند خط مشی دولت آمریکا را در سیاست خارجی جهت بدهد در حالیکه شاید زمانی اسرائیل برای آمریکا از لحاظ راهبردی متحد محسوب می‌شد و منافع یکسانی داشتند اما در حال حاضر اسرائیل خیلی بیشتر از آمریکا نفع می‌برد و ضمنا آمریکا در مواردی زیان هم می‌دهد؛ مانند مخدوش شدن چهره آمریکا در میان اعراب و مسلمانان. ضمنا در این کتاب تناقضات نظری و عملی غرب شرح داده می‌شود که چطور آمریکا با دموکراسی و دیگر ارزش‌های غربی، رفتار دوگانه و همراه با تبعیض دارد.

 

 

 

 

 

پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ

فرهنگی :: کتاب
چند وقت پیش کتابی خوندم با عنوان «صلح امام حسن(ع) پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ». کتابی که شیخ راضی آل یاسین نوشته و با قلم توانای رهبر انقلاب ترجمه شده. کتابی بسیار زیبا در مورد صلح امام حسن(ع) که مقام رهبری در مقدمه آن نوشته‌اند که: «اینک که با فراهم آمدن ترجمه‌ى این کتاب پر ارزش و نامى, جامعترین و مستدل‌ترین کتاب درباره‌ى (صلح امام حسن) در اختیار فارسى زبانان قرار می‌گیرد, اینجانب یکى از آرزوهاى دیرین خود را بر آورده مى‌یابم و جبهه‌ى سپاس و شکر بر آستان لطف و توفیق پروردگار مى‌سایم. پیش از اینکه به ترجمه‌ى این کتاب بپردازم, مدتها در فکر تهیه‌ى نوشته‌ئى در تحلیل موضوع صلح امام حسن بودم و حتى پاره‌ئى یادداشت‌هاى لازم نیز گرد آورده بودم, ولى سپس امتیازات فراوان این کتاب مرا از فکر نخستین بازداشت و به ترجمه‌ى این اثر ارزشمند وادار کرد مگر که جامعه‌ى فارسى‌زبان نیز چون من از مطالعه‌ى آن بهره گیرد و هم براى اولین بار درباره‌ى این موضوع بسى با اهمیت, کتابى از همه و جامع, در معرض افکار جویندگان و محققان قرار گیرد.»
خیلی دوست داشتم که این کتاب رو معرفی کنم و البته خلاصه‌ای از اون تهیه کنم تا علاقه‌مندان بتونند ازش استفاده کنند اما فعلا به دلیل مشغله، فرصت تایپ خلاصه کتاب رو نداشتم. تا اینکه چند روز پیش سایت کتاب نیوز خلاصه‌ای هر چند کوتاه رو در مورد این کتاب نوشت که به شرایط مختلفی که منجر به صلح امام حسن شد پرداخته است. با توجه به نزدیکی ماه محرم و تأثیر صلح امام حسن (ع) بر قیام امام حسین (ع) مناسب دیدم که این خلاصه رو به PDF تبدیل کنم که می‌توانید آن را دانلود کنید.
بخشی از کتاب: امام حسن(ع)  روحیاتِ حریف و تمایلات و انگیزه‌های اجتماع و عوامل زمان را به دقت مورد مطالعه و بررسی قرار می‌دهد و آنگاه از روی بصیرت و روشن‌بینی، نقشه‌اش را طرح می‌کند و نتیجه‌ی آن را پیش‌بینی کرده و با خط مشی مدبرانه‌اش  آینده‌ی ملتی را تضمین می‌کند و با نتایجِ حتمی آن قبر دشمن را می‌کَند؛ گردبادهای حوادث را ماهرانه رد می‌کند و در چهره‌ی پیامبرِ صلح با «موفقیتِ تضمین شده»، در حالی که به خاطرِ اصلاح‌طلبی‌اش سربلند و افراخته‌گردن است، از میانِ کولاکِ حوادث بیرون می‌آید و آنگاه می‌میرد در حالی که راضی نیست به خاطرِ او قطره‌ی خونی ریخته شود.
 
دانلود خلاصه کتاب با حجم 120 کیلوبایت 
----------------------------------------------------
بعد نوشت: الحمدالله فرصتی حاصل شد تا متن کامل کتاب را در اختیار دوستان قرار دهم:
متن کامل کتاب 
 
 

 

چشم انداز امید

فرهنگی :: مناجاتفرهنگی :: کتاب
بارخدایا به بریدنم از غیر و پیوستنم به تو خود را از هر شائبه خالص کردم، و با تمام وجود به تو رو آوردم، از آن که نیازمند به عطاى توست روى گرداندم، و درخواست خود را از طرف آن که از فضل تو بى‏نیاز نیست گرداندم، و دانستم که حاجت خواستن محتاج از محتاج دیگر از سبک‏رائى و گمراهى عقل اوست. خداوندا، چه بسیار مردم را دیده‏ام که از غیر تو عزت خواستند و خوار شدند، و از غیر تو ثروت طلبیدند و تهیدست گشتند، و در طلب بلندى و مقام برآمدند و پست شدند، پس انسان دوراندیش به‏دیدن امثال ایشان بر راه درست رود و پندگیرى او مایه توفیق او شود، و این انتخاب او را به راه صواب رهنمون گردد. پس اى مولاى من مرجع خواهش من تویى نه هیچ مسئول دیگر، و برآورنده نیازم تویى نه هیچ مطلوب‏الیه دیگر، پیش از آنکه کسى را بخوانم تو را مى‏خوانم و بس، احدى در چشم‏انداز امید من با تو شریک نیست، و هیچ کس در دعاى من با تو همراه نیست، و نداى من او و تو را با هم در برنمى‏گیرد. الهى، تنها توراست وحدانیت و یگانگى، و ملکه قدرت بی نیاز، و فضیلت حول و قوّت، و پایه والایى و رفعت، و ماسواى تو در تمام عمر خود نیازمند رحمت تو، و در کار خویش عاجز و مغلوب، و در امور خود ناتوان است، و حالاتى گوناگون، و صفات ناپایا دارد، پس تو بالاتر از آنى که همانند و ضدى براى تو باشد، و بزرگ‏تر از آن که همسان و همتا داشته باشى، پس پاک و منزّهى، معبودى جز تو نیست.
 
نیایش ۲۸ صحیفه سجادیه