۴۹۵ مطلب با موضوع «فرهنگی» ثبت شده است

شاکرم بهر خودش یار جدا کرده مرا

فرهنگی :: مناجاتفرهنگی :: مناسبت

سلام بر تو ای کریم

دیدم کریمی‌ات بر غریبی‌ات افضل است. یه سال منتظر بودم که دوباره شب تولدت بیاد. چه شب مهتابی و قشنگی! چقدر ستاره در آسمان غریب هست.

این همه تنها آمده‌اند در کنار غریب تا تنها نمانند!!

چه اتفاقاتی توو این یه سال افتاد؛

مردن برای حضرت ارباب واجب است            عشاق جز به روضه‌ی او جان نمی‌دهند

ارباب من ز نوکر خود دل بریده‌ای؟               خوبان مگر که دل به گدایان نمی‌دهند؟
من ِ بی‌معرفت به خیالم که تو از من دل بریدی، مگه میشه؟

از تو بعید نیست رفیق گدا شوی                   مرد کریم میل به مستضعفان کند

کلی غصه خوردم تا اینکه یه اتفاق باعث شد بفهمم، ای دل غافل! من از تو دل بریده بودم و هر چی صدام می‌کردی نمی‌شنیدم، انقدر به خودم مطمئن بودم که اهل دنیا نیستم که توو دنیا غرق شدم!

یادته وقتی از اون عاشقت خواستم منو نصیحت کنه چی گفت؟ ‌قلبت حرم خداست، به کسی اجاره‌اش نده!!

همیشه فکر می‌کردم هیچی توو دنیا نیست که نتونم ازش دل بکنم؛ اما دیشب با خودم گفتم،‌ کجای کاری بیچاره؟ تو همش به این فکر می‌کردی که اگه جون خودت رو بخان بگیرن مشکل نداری، اما تا حالا به این فکر کردی که زنده باشی و یه چیز ازت بگیرن؟؟!! دیدم نه، من مرد عمل نیستم مگه اینکه خودت کمکم کنی!

هر وقت اومدم مثل بچه‌ها ازت میخاستم حتی اگه به صلاحم نیست حاجتمو بهم بدی، بدون هیچ منتی دست عطایت شامل حالم می‌شد، اما بعد از چند وقت می‌فهمیدم که چه چیز خنده‌داری خواسته بودم!! شاید اینطوری ازت یاد گرفتم که بیشتر به آرزوهام فکر کنم و حساب شده‌تر تصمیم بگیرم!

ما بی‌سلیقه‌ایم تو حاجات ما بخواه                 ورنه گدا مطالبه‌ی آب و نان کند

یه زمانی امسال به این فکر کردم که شاید بهتر باشه بقیه ندونن من عاشق کی هستم، شاید توو این هیاهوها ترس از تمسخر باعث شده بود که نخام همه جا جار بزنم چه ارباب خوبی دارم، اما:

ای که ز عشقت زنده منم، گفتی از عشقت دم نزنم، من نتوانم نتوانم نتوانم

توو این یه سال با یه آدمایی آشنا شدم که یه سری موقعیت‌های جدید برای شناخت مردم برام ایجاد شد، دو تا نتیجه گرفتم که با دو بیت جوابشو دادی:

ز غم دیوانه‌ام کردی، ز می مستانه‌ام کردی         چنان مستم که بر جامم شده لب‌تشنه عاقل‌ها

به هر که پر کشد سویت دهی منزل سر کویت     وگرنه در غریبستان فراوان است منزل‌ها

نمی دونم شاید اینم باید اضافه کنم که:

ایها الناس در خانه‌ی مردم نروید                       من دمی رفته‌ام و درد مدامی دارم

الان که فکر میکنم می‌بینم چه سالی بود،‌ هر چی بود به قول یکی از دوستان یک سال گذشت و به آن زیباترین لحظه (مرگ) نزدیکتر شدیم!

حرف آخرم دو تا شعره که امیدوارم بتونم اثباتش کنم :
من قهر کرده‌ام از همه تا دوستت شوم                 من منت نگاه تو، صد بار می‌کشم

ای با وفا نگاه تو آرامش من است                         زین رو بُوَد که دست ز انظار می‌کشم

 

یاغی نیَم ترحمی ای پادشاه حُسن                      گردن کشیده‌ام که تماشا کنم تو را

سنگینی غمت به تغافل مرا فکند                          لعنت به من اگر ز سرم وا کنم تو را

 

 
 

... این جاده ی لغزنده ...

فرهنگی :: شعر
ای دوست تمنایی دارد ز تو این بنده            با عبد مدارا کن ای خالق بخشنده

سنگینی عصیانم بگرفته گریبانم                 محکوم به عقبایم منمای شتابنده

از بس که خطاکارم ،‌ شرم از رخ تو دارم        بر روی تو از رویت مشتاقم و شرمنده

با خجلت و با حسرت هم سفره خوبانت       در حشر چه سازد این رسوای پناهنده؟

در محضر خوبانت مگذار شوم ضایع              حتی به کریمانت منمای تو پرونده

خوبان به روی مهمان در را که نمی بندند     وز خانه نمی رانند مسکین سرافکنده

آغوش مدارایت ، دامان دل آرایت                بگشا به تسلای غم های پراکنده

ابلیس وقیحانه پشت در میخانه                 بنشسته به تزیین دنیای فریبنده

با این دل بی تقوا ، با این خطر اغوا             یا رب چه کنم بین این جاده ی لغزنده ؟

در توبه نصوحم کن ،‌نستوه چو کوهم کن      توبه ز من و بخشش باشد ز تو زیبنده

وقت است که در یابی در این شب مهتابی    این گوشه نشینت را با توشه آینده

تا حال چنین بوده ، عفو از تو گناه از من        من بعد چه خواهد شد ای خالق بخشنده ؟

زنده بودن بدون تو ننگ است

فرهنگی :: شعرفرهنگی :: مناسبت
تا دل عاشقان گرفتار است                آینه پایبند زنگار است

گوشه‌ی خلوتی مگر بدهند              ورنه این معرکه چو بازار است

لب ما بست و گفت کیف الحال؟        این هم از شیوه‌های آزار است

طفل اشکم نرفته ره گم کرد              این نشانی ز بس که دشوار است

نه دگر حال مستی‌ام مانده              نه به مستی توان گفتار است

حرف‌های نگفته‌ای دارم                   که فقط منبرش سر دار است

العجل العجل دلم تنگ است             زنده بودن بدون تو ننگ است

تو سماوات خاکباز منی                   تو نیاز منی، نماز منی

نذر تو کرده‌ام که جان بدهم             تو همه نذری و نیاز منی

با تو کس را نمی‌توانم دید               زان که دربست یار ناز منی

با تو حتی نگفتنی گفتم                  زان که تنها تو چاره ساز منی

نیمه شد ماه احمدی چه کنم؟         باز هم تو نیامدی چه کنم؟

 

* این شعر در نیمه شعبان سال 84 توسط حاج ابولفضل بختیاری خوانده شده است.

منم آن کور که بر خلق پیامی دارم

فرهنگی :: شعر
 
 
تا که از درگه تو رزق مدامی دارم                             کی دگر چشم طمع سوی حرامی دارم
 
هر سحر از خم معشوق که جامی دارم                    منم آن بنده که نعمت به تمامی دارم
 
                                            قبله‌ای دارم و قرآن و امامی دارم
 
آنچه از عشق شود آب یقینا جگر است                    آنچه ریزد جگر از آن به خدا چشم تر است
 
مرغ عاشق خود از این نکته بسی با خبر است          دیدن حضرت صیاد نشاطی دگر است
 
                                       بی‌سبب نیست که من میل به دامی دارم
 
عده‌ای بر در تو گرم نمازند همه                              جمعی از خلق تو مشغول به رازند همه
 
قدر اندازه خود غرق نیازند همه                              در پس پرده تو صاحب نازند همه
 
                                            منم آنکه ز عصیان تو نامی دارم
 
کوری از قافله جا ماند و به راهی افتاد                      شد برادر به گروهی و به چاهی افتاد
 
دستش از چاه به دامان گیاهی افتاد                        زان توسل به گیاهش به گناهی افتاد
 
                                          منم آن کور که بر خلق پیامی دارم
 
ایها الناس در ِ خانه‌ی مردم نروید                             پیش هر کس به دو سه ناز و تبسم نروید
 
از خدا بر در مردم به تظلم نروید                                 جو اگر داد بگیرید و به گندم نروید
 
                                          من دمی رفته‌ام و درد مدامی دارم
 
سخن این است که ما جز تو نداریم کسی                درد این است که ما دور شدیم از تو بسی
 
تا که امروز و به فردا تو به دادم برسی                      اشک خواهم ز تو اندازه ی بال مگسی
 
                                       به حسین ِ تو که توفیق سلامی دارم
 
یا رب از قله‌ی کوهی شجر طور بده                         اشک با ناله بده، جنس مرا جور بده
 
لب شیرین به دعا زین قدح شور بده                        تا که محمود شوم دولت منصور بده
 
                                         من ز تو آرزوی روی امامی دارم

دوگانگی ارزشی

فرهنگی :: یادداشت
دیروز یه گزارش از شبکه تهران دیدم که کلی حال کردم !!! در چند روز پیاپی و در ساعت های مشخص مثلا 11 صبح ( در روز گزارش ) پارکینگ های اتوبوسرانی پر از اتوبوس بود و مردم در ایستگاهها صف های طویل بسته بودند !!!!

گزارشکر می گفت که هیچ کس هم در شهرداری پاسخگو نبود !

گویا بعد از اون همه دروغ نسبت دادن قالیباف نسبت به شهردار قبلی و سپس استفاده از نام شهردار قبلی در انتخابات شورای شهر برای حزب وابسته به او با این بیلبرد که :

رئیس جمهور مانند رجایی ، شهردار مانند باکری ، شهردار ما قالیباف
 او این دوگانگی ارزشی را اینطور پاسخ می دهد که هنوز باید شهردار قبلی در کارهایی که نکرده تخریب شود تا من رئیس جمهور شوم !!!! شاید اینگونه طرح سهمیه بندی بنزین ناکارآمد جلوه کند .
 
 

گردن کشیده‌ام که تماشا کنم تو را

فرهنگی :: شعر
 
خون می‌رود به صفحه که املا کنم تو را                      نامت بزرگ گشت نشد جا کنم تو را
یاغی نیَم ترحمی ای پادشاه حُسن                          گردن کشیده‌ام که تماشا کنم تو را
آب از سرم گذشته، عصایی بزن به آب                       یک دم بیا که حضرت موسی کنم تو را
در راه کعبه خرج سفر در خطر فتاد                             دل می‌رود ز دست که پیدا کنم تو را
خون مرا بگیر به گردن، مرا بکش                               تا زیر تیغ سجده‌ی اعلی کنم تو را
کنجی برای خلوت شب‌های من بده                          تا گریه‌ای به وسعت صحرا کنم تو را
بر مردگان کوی تو باید دخیل بست                            یعنی قیاس کی به مسیحا کنم تو را
بندم بزن که چینی عمرم شکسته است                    جامم بده که ساقی دلها کنم تو را
از روزگار خیر ندیدم بدون تو                                      خیرات، جان خویش چو حلوا کنم تو را
سنگینی غمت به تغافل مرا فکند                              لعنت به من اگر ز سرم وا کنم تو را

شرف

فرهنگی
زندگی برای همه عزیز است، اما برای مرد بزرگ شرف از آن برتر است.
 
                تولستوی

 

 

حرمت نان و نمک در فرهنگ ایرانی

فرهنگی :: یادداشت

یکی از ویژگی‌های فرهنگی ما حفظ حرمت نان و نمک است. عباراتی چون «دستم نمک ندارد» در هنگامی که محبتمان پاداش درخوری نمی‌گیرد و «نترسید نمک ندارد» در هنگامی که غذای تعارف شده رد می‌شود، در همین رابطه به کار گرفته می‌شود.

حفظ این حرمت به تدریج و در اثر افراطی که ما در بعضی از کارهایمان پیش می‌گیریم شأن خود را از دست داده و به یک ضدفرهنگ تبدیل می‌شود.

وقتی یک نیکوکار دست کسی را می‌گیرد که شب به همراه خانواده‌اش با شکم گرسنه سر بر بالین نگذارد، از آن‌ها انتظار دارد که در حق او کار دیگری انجام دهد و جای دیگری جبران کند! قدرشناس محبت بودن بسیار زیباست و باعث تشویق نیکوکار می‌شود اما آیا این عرف درست است که نیکوکار به خاطر تشکر کردن این کار را انجام دهد ؟

امروز دیده می‌شود که حفظ این حرمت از ده‌ها بار تشکر و جبران کردن می‌گذرد و گاه به سکوت در مقابل رفتار و گفتار غیرمنطقی و حتی طرفداری غیرمنصفانه از او در یک مجادله یا معامله کشیده می‌شود!

بدین ترتیب اگر این طرفداری ناحق انجام نشود فرد متهم به «نمک خوردن و نمکدان شکستن» می‌شود! اتهامی که افراد طرفدار حق را از «نمک گیر شدن» می‌هراساند؛ چرا که می‌دانند این نان و نمک از سر مهر صادقانه تعارف نمی‌شود بلکه آنها را در قید جبرانی غیر منصفانه قرار خواهد داد! طبیعتا اینگونه حفظ مبالغه آمیز حرمت نان و نمک عده‏اى را بر آن مى‏دارد که با دادن یک شام و نهار و یا پیشکش یک هدیه و یا دادن رشوه، دهان افراد را بسته و آرا و عقاید آنها را خریده و به اهداف خویش برسند. و بسیاری از ما غافلیم که «عقیده» بالاترین بهایی است که در ازای خوردن یک وعده غذا که در خانه خود نیز یافت می‌شود، می‌توان به دیگری پرداخت!

با کمی دقت می‌توان دید که بسیارى دیگر از توصیه‌های فرهنگى ما چون مراعات دوست و همسایه، حفظ شان فامیل، احترام به بزرگ ‏تر و نگهداشتن حرمت موى سپید و ... که همه در راستای یک قدر شناسی ساده و صادقانه بوده است، به نوعى دچار همین سرنوشت شده‏اند. بدین معنی که در طول زمان، با افراطى که در راه انجام آنها در پیش گرفتیم، تغییر ماهیت داده و به زیر پا گذاشتن حق و عدالت در جامعه منجر شده اند. و چنین است که امروزه مخالفت با درخواست یک دوست، به زیر پا گذاشتن حرمت دوستى تعبیر می‌شود و سرپیچى کردن از فرمان غیر اصولى پدر یا معلم، به شکستن حرمت پدر و معلم و اعتراض به حرف ناحقى که از دهان سالمندى در آمده است به شکستن حرمت موى سفید!!! و اینها همه جامعه را بسوی خفقان و سکوت سوق می‌دهد، راه اعتراض و انتقاد را می‌بندد و در نهایت انسانها را تبدیل به انبار باروتی می‌کند که با اندک تلنگری منفجر می‌شوند. رفتار‌های خشونت بار، عدم صبر و تحمل، حساسیت بیش از حد و اندازه و. . . در جامعه ما ناشی از همین ویژگیهای فرهنگی ماست که هیچکس جز خودمان یعنی آشنایان، دوستان و فامیل به یکدیگر تحمیل نمی‌کنیم.

و نکته جالب توجه این‏جاست که اگر کسى از ما به خاطر همسایگی یا دوستی و یا به هر دلیل دیگرى به ناحق دفاع کند، کار او را نوعی مروت و مردانگى می‌دانیم، و آن را از خصوصیات خوب ملى و فرهنگى خود تلقى کرده و به آن می‌بالیم، اما وقتی همین کارها براى اثبات دوستى به دیگرى و در تضاد با منافع ما قرار گرفت، آنرا پستى و نامردى نام می‌دهیم.

بسیار افرادی که در ادارات و سازمان‏هاى دولتى و غیردولتى اشتغال دارند اگر بتوانند دست آشنایان و دوستان نزدیک خود را به کاری بند می‌کنند و به خاطر این عمل بر خود مى‏‌بالند، کاری که در بسیاری از موارد با زیر پا گذاشتن حق ناآشنایی صورت می‌گیرد. اما اگر همین عمل توسط افراد رده‌‏هاى بسیار بالاتر صورت گیرد، فریادشان به هوا مى‌‏رود که مملکت دارد نابود مى‏‌شود! غافل از این‏که این یک خصوصیت ملى است و مسئولین نیز در راستاى حفظ حرمت نان و نمک و حق دوستى و فامیلى دست به انجام این کارها مى‌زنند!

12 تیر 1386

فرهنگی
ای اهل ایمان در راه خدا پایدار و استوار بوده و شما گواه عدالت و راستی و درستی باشید و البته شما را نباید عداوت گروهی بر آن بدارد که از طریق عدل بیرون روید ، عدالت کنید که عدل به تقوی نزدیکتر از هر عمل است و از خدا بترسید که خدا البته به هر چه می کنید آگاه است.
 
سوره مائده، آیه 8
 
 

از خرابی گنه کیست نجاتم داده؟

فرهنگی :: شعر

شاکرم حضرت دلدار صدا کرده مرا                    شاکرم بهر خودش یار جدا کرده مرا

از کجا لطف خدا شامل حالم شده است؟          گوییا یار سفر کرده دعا کرده مرا

من کجا محفل ذکر سحر دلشدگان                   سبب از چیست که حق اهل بکا کرده مرا؟
از خرابی گنه کیست نجاتم داده؟                     آشنای حرم عشق خدا کرده مرا

روز پر معصیتم را چه کسی بخشیده؟               سائل نیمه شب خوان بلا کرده مرا

این چه سرّی‌ست که هم‌باده خوبان شده‌ام؟     چه کسی پیرو خون شهدا کرده مرا؟
از کویر گنه و معصیتم داده خلاص                     در گلستان دعا کیست رها کرده مرا؟