۲۴ مطلب با موضوع «نشر» ثبت شده است

«خودنویس» شروع یک حرکت است

نشر

این یادداشت به عنوان سرمقاله ضمیمه قفسه روزنامه جام جم منتشر شده است.

 

تولیدکنندگان محتوا از دیرباز برای اثرگذاری بر مخاطبان خود به ابزار و فناوری نیازمند بوده‌اند. چه در زمان‌های دور که «دود»، «کبوتر» و «چاپار»  می‌توانستند پیامی را منتقل کنند و چه در سده‌های اخیر که «چاپ»، «رادیو» و «اینترنت» این امکان را برای بشر تسهیل کرده‌اند.

فناوری هر چقدر پیشرفت کند، و هر چقدر امثال «مک لوهان» معتقد باشند که «رسانه همان پیام است» اما می‌دانیم همیشه آن چیزی که حرف نهایی را برای اثرگذاری بر مخاطبان می‌زند و اصالت دارد، «محتوا» است.

در دنیایی که ما زندگی می‌کنیم روز به روز، سهم محتوای مصرف شده در فضای مجازی در حال فزونی است و مدیریت مصرف محتوا در این شرایط نیازمند سیاست‌گذاری جدی است. مردم در سراسر جهان زیر بارش اطلاعاتی پرشتاب، به سمت مصرف بیشتر محتوای سطحی، کوتاه و روزمره می‌روند و این در میان مدت و بلندمدت یعنی «سطحی شدن تفکر انسان‌ها»؛ خطری که اندیشمندان دنیا با توصیه به بالا رفتن سطح «سواد رسانه‌ای» و مدیریت مصرف محتوا با آن مقابله می‌کنند.

مصرف رسانه‌های عمیقی مانند «کتاب» و «سینما» در کشور ما وضعیت مناسبی ندارند؛ می‌بایست فکری کرد در خور نام و سابقه تمدن اسلامی ایرانی‌مان. نیاز به «یک نهضت تولید محتوا» داریم که در آن میزان قابل اعتنایی محتوای «عمیق» نیز تولید شود. پرسش این است که مگر می‌توان نهضتی را پایه گذاشت بدون حضور «مردم»؟

در دوره جدید «نشر جام جم» برنامه ریزی جامع و دقیقی طراحی شده است تا بتوانیم زمینه‌های لازم برای این نهضت مردمی تولید محتوای عمیق را فراهم کنیم. «خودنویس» شروع یک حرکت است؛ یک حرکت به سمت بهتر اندیشیدن و بهتر زندگی کردن.

در دور اول مسابقه داستان نویسی خودنویس، در کمتر از شش ماه، ۴۵۹ داستان بلند توسط مردمی نوشته شد که تا به حال هیچ داستانی از آنان منتشر نشده بود. ۲۹ استان از ۳۱ استان کشور عزیزمان در این مسابقه شرکت کردند و ۲۵۰ نفر از این میان به عنوان نفرات شایسته حمایت در سه رده طلایی و نقره‌ای و برنزی معرفی شدند. در ماه‌های گذشته کارگاه‌های داستان نویسی برای ۲۰ نفر طلایی این مسابقه برگزار شد و با کمک مربیان مطرح کشور سعی کردیم تا آثار تقویت شوند. حمایت‌ها برای نفرات نقره‌ای و برنزی هم در راه است.

معتقدیم با جدی انگاشتن رویکرد «صنایع خلاق» می‌توان علاوه بر تولید محتوا و اثرگذاری فرهنگی، منفعت مالی برای تولید کنندگان محتوا ایجاد کرد. بنابراین پس از اینکه آثار به کمک مربیان تقویت شدند، با انتشار آن آثار و تخصیص درصدی از فروش به نویسندگان مردمی، سعی در تحقق این وظیفه داریم.

معتقدیم «ما می‌توانیم» یک شعار نیست و با حضور مردم در این عرصه، موانع موجود در صنعت نشر و نشر الکترونیک بسیار آسان‌تر از قبل، از میان خواهد رفت. این یک برنامه بی‌نقص نیست و دست یاری به سمت تمامی اندیشمندان و صاحبفکران این حوزه دراز می‌کنیم.

این شماره از «قفسه» به خلاصه ۲۰ کتاب برتر خودنویس اختصاص یافته که می‌خواهیم با کمک همه مردم، نفرات برتر را شناسایی کنیم. کتاب‌های منتشرشده را در کتابخوان جام جم بخوانید و به آنها رأی دهید.

 

این شماره از ضمیمه قفسه را می‌توانید اینجا بخوانید و از اینجا دریافت نمایید.

یکی از راهبردهای اصلی نشر جام جم مشارکت با مردم است

نشر

مصاحبه با جام جم آنلاین در تاریخ ۲۷ اسفند ۹۷

 

- به عنوان سوال اول بفرمایید اصلا موضوع ایجاد کتاب‌های صوتی در نشر جام جم به چه شکل است از چه زمانی شروع شده، با چه هدفی تولید می‌شود و چه مقدار توانسته مخاطبین را به سمت خودش جلب کند؟

 نشر جام جم جم پس از چند سال تعطیلی، فعالیت خود را از ابتدای امسال مجددا آغاز کرد. در دوره جدید تمرکز نشر جام جم بر نشر الکترونیک است تا بتواند با توجه به امکانات خوبی که در فضای مجازی جهت تولید و توزیع محتوا وجود دارد، اثرگذاری بیشتری داشته باشد.

ما در نشر جام جم معتقدیم با توجه به اینکه مصرف رسانه‌ای مردم در فضای مجازی در حال افزایش است، نیاز به تولید محتوای عمیق در این فضا به شدت احساس می‌شود تا سطح تفکر جامعه با مصرف محتواهای سطحی پایین نیاید. «کتاب» جزو رسانه‌هایی است که موجب افزایش آگاهی انسان‌ها می‌شود. تقریبا همه کتاب و کتابخوانی را تشویق می‌کنند اما اوضاع حتما در حد مطلوب نیست؛ دلایل مختلفی برای این اوضاع ذکر می‌کنند، از عدم نیازسنجی مخاطبان تا کیفیت نازل بسیاری از کتب، از اثرات نظام آموزش و پرورش بر شیوه ارتباط مردم با کتاب تا نحوه اجرای نظام مالکیت معنوی، از قیمت گران کاغذ و کتاب تا کمبود شبکه توزیع و کتابفروشی.

فضای مجازی با توجه به اینکه می‌تواند حل بسیاری از این مشکلات را تسهیل نماید، در صنعت نشر هم مورد توجه قرار گرفته است.

کتاب صوتی هم یکی از شاخه‌های فعالیت نشر جام جم است که برای آن برنامه ریزی مفصلی کرده‌ایم. به طور مثال برای عید نوروز، چهل کتاب صوتی شعر با صدای شاعر آماده کرده‌ایم که تحت عنوان چلچله، فروش آن به زودی آغاز خواهد شد. بسیاری از شاعران نام‌آشنای کشور در چلچله با صدای خودشان و با حسی که شعر را سروده‌اند، به خوانش کتاب خود اقدام کرده‌اند.

پیش بینی ما این است با توجه به اینکه مردم ما بیشتر شفاهی و شنیداری هستند، از کتاب صوتی استقبال خوبی انجام دهند. ما هم سعی داریم به مردم کمک کنیم که وقتی می‌خواهند به طور مثال در خودروی خود در مسافرت، صوت مناسبی را انتخاب کنند، گزینه‌های بیشتری داشته باشند.

 

- در مسابقه عصر جدید مطرح شد که نشر جام جم حاضر است از یکی از شرکت کنندگان در این مسابقه برای تولید کتاب صوتی دعوت کند. اولاً بفرمایید چه برنامه‌ای برای این شرکت کننده دارید و ثانیا آیا بدنبال استعدادیابی برای تولید کتاب‌های صوتی هستید؟ 

یکی از راهبردهای اصلی نشر جام جم در دوره جدید، مشارکت با مردم است. ما در اثرآفرینی، در تولید محتوا، در توزیع، معرفی و ترویج کتاب و البته در نظارت و بازخوردگیری محتوا حتما از مشارکت با مردم استقبال خواهیم کرد.

از آقای دکتر حسینی با توجه به اینکه یک شخصیت علمی و دانشگاهی محسوب می‌شوند و دغدغه افزایش سواد رسانه‌ای مردم را دارند، خواهش کردیم که افرادی از استعدادهای مسابقه عصر جدید را که مرتبط با فعالیت نشر هستند، به ما معرفی کنند تا بتوانیم از حضور این عزیزان بهره ببریم. البته این امکان فقط در اختیار استعدادهای مسابقه عصر جدید نخواهد بود، و ان شالله به زودی سامانه‌هایی در نشر جام جم در اختیار مردم قرار خواهد گرفت که هر کسی از هر نقطه‌ای از کشور بتواند با ارسال صدای خود با ما همکاری کند. شیوه همکاری هم به این صورت است که پس از دریافت اثر از سمت مردم، این اثر ارزیابی می‌شود و در صورتی که صدای ایشان مناسب تشخیص داده شد و فن گویندگی هم تأیید شد از ایشان در تولید کتاب صوتی استفاده خواهد شد. همچنین از کسانی که صدای خوبی دارند ولی به فن گویندگی مسلط نیستند، دعوت می‌کنیم تا با شرکت در کلاس‌های گویندگی که به زودی معرفی می‌کنیم، وارد شبکه ما برای تولید کتاب صوتی شوند.

 

- نشر جام‌جم طرحی به نام خودنویس شروع کرده بود این طرح به کجا رسید و آیا حمایت از شرکت کننده برنامه عصر جدید هم در ذیل همین طرح تعریف شده است؟ 

در نشر جام جم، بخشی به عنوان خودنویس وجود دارد که سازوکارهای آن در اختتامیه مسابقه داستان نویسی خودنویس به صورت دقیق اعلام خواهد شد. اولین فعالیتی که خودنویس شروع کرد، مسابقه داستان نویسی خودنویس بود که از مرداد امسال آغاز شده و در مراحل پایانی خود به سر می‌برد.

ما در این مسابقه برای کشف استعدادهای داستان نویسی کشور، فراخوان داستان بلند با موضوع سبک زندگی دادیم و شرط ورود به مسابقه را «نوقلم» بودن ذکر کردیم. یعنی اگر فردی قبلی داستانی منتشر کرده بود، نمی‌توانست در مسابقه خودنویس شرکت کند. با این شرط توانستیم استعدادهای جدیدی کشف کنیم که داوران و مربیان مسابقه خودنویس بعضا شگفت زده شده‌اند.

بیست نفر برتر این مسابقه جهت آشنایی با فنون نویسندگی و تقویت اثر، وارد کارگاه داستان نویسی شدند و به زودی آثار آنها منتشر می‌شود و با نظر داوران و البته آرای عمومی مردم، نفرات برتر هم انتخاب خواهند شد.

در کنار این ۲۰ نفر، از میان ۴۵۹ اثر رسیده، ۲۳۰ نفر دیگر هم تحت عنوان نقره‌ای و برنزی انتخاب کرده‌ایم که از آنها هم حمایت می‌کنیم تا هر کدام استعداد کافی داشتند به مرحله انتشار اثر برسند.

در خودنویس، مسابقات دیگری طراحی شده است که یکی از مسابقاتی که در سال ۹۸ در نظر گرفته‌ایم، تولید کتاب صوتی است که به زودی فراخوان آن منتشر خواهد شد. در این مسابقه قصد حمایت از همه استعدادهای گویندگی داریم که علاقه‌مند به خوانش کتاب هستند.

 

- در نهایت آیا قرار است بعد از استعدادیابی برنامه بلند مدت برای استفاده از این افراد داشته باشید یا فقط به صرف استعدادیابی رها خواهند شد؟

رها کردن استعداد اتفاق غم‌انگیزی است که متأسفانه از بس در کشور ما تکرار شده است، برخی آن را پیش‌فرض حساب می‌کنند. ما در نشر جام جم توجه جدی به «اقتصاد خلاق» داریم. به همین علت، هزینه کردن برای کشف استعداد و سپس رها کردن استعداد را کار عقلایی نمی‌دانیم. همه استعدادها در هر بخشی، جزو شبکه انسانی نشر جام جم محسوب می‌شوند که در تولیدات بعدی با آنها همکاری خواهیم کرد و درصدی از فروش کتب تولیدی را به آنها اختصاص خواهیم داد.

 

 



مدت زمان: 1 دقیقه 38 ثانیه

در بازار کتاب الکترونیک دنیا کدام کشورها حرف اول را می‌زنند؟

نشر

در بازار کتاب الکترونیک دنیا کدام کشورها حرف اول را می‌زنند؟

 

از نظر درآمد:

آمریکا ۵.۴۰۸ میلیارد دلار

ژاپن ۱.۴۱۱ میلیارد دلار

چین ۱.۱۶۰ میلیارد دلار،

انگلستان ۸۱۱ میلیون دلار،

کره جنوبی ۵۰۹ میلیون دلار.

 

از نظر نفوذ در میان مردم:

آمریکا ۲۴.۵ درصد،

چین ۲۳.۵ درصد،

انگلستان ۱۸.۶ درصد،

کانادا ۱۸.۲ درصد و

ایرلند ۱۷.۵ درصد.

 

آمار مربوط به پایان سال ۲۰۱۷ است.

 

مردم و کتاب

نشر

از دیرباز یکی از ویژگی‌ها و خصلت‌های ایرانیان، علاقه آنان به فرهنگ و هنر بوده است. علاقه‌ای که نه روزی در معماری و روزی در شعر جستجو شود، بلکه علاقه‌ای که روزگاران متمادی در زندگی ایرانیان جاری است. ایران پس از اسلام نیز از این حیث سرآمد سایر ملل اسلامی است.

یکی از مهم‌ترین ساحات فرهنگ -چه فرهنگ عمومی و چه صنایع فرهنگی و خلاق- عرصه کتاب و کتابخوانی است. نیکلاس کار می‌نویسد: «کتاب تنها عامل دگرگونی آگاهی بشر در سال‌های پس از اختراع چاپ نبوده است. بسیاری از فناوری‌ها و روندهای اجتماعی و جمعیت‌شناختی دیگر هم نقش مهمی ایفا کرده‌اند اما کتاب در مرکز تمام این تغییرات بوده است*».

باور دارم مردم ایران هنوز علاقه به کتاب را نسل به نسل پرورش می‌دهند و برخلاف آنچه محافل روشنفکری و بعضا محافل حزب اللهی با تبختر «دوری مردم از کتاب» می‌دانند، خیالی بیش نیست. صنعت نشر و کتاب، مؤلفه‌های گوناگون و بازیگران مختلفی دارد که یکی از آنان مردم هستند؛ کم و کاستی‌ها در سایر بخش‌ها را به نام دیوار کوتاه‌تر زدن، شرط انصاف نیست. اگر دوری مردم از کتاب وجود هم داشته باشد، مقصران بزرگتری وجود دارند که باعث این وضعیت شده‌اند.

نمونه کوچکی از علاقه مردم به کتاب را در مسابقه داستان نویسی خودنویس دیدیم. نشر جام جم بدون سابقه‌ای در حوزه داستان نویسی، پس از چند سال تعطیلی، فراخوانی محدود برای داستان بلند، آن هم مخصوص قلم‌اولی‌ها داد. در مدت اندک چند ماهه، ۴۵۹ داستان بلند به نشر جام جم رسید در حالی که برخی از فعالان نشر، دریافت ۵۰ داستان بلند از مردم در همان مدت را شاهکار می‌دانستند.

حال دوباره بهانه‌ای پیدا شده برای آنکه علاقه مردم به کتاب و کتابخوانی ظاهر شود. استاد و برادر عزیزم، دکتر امین متولیان، به همراه سایر دوستان و برادران در نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور موفق شدند بزرگترین کتابخانه کشور را در مشهد برای مردم تأسیس کنند. استقبال مردم از افتتاح این کتابخانه در روز اول هر چند مایه امید است اما همه کار نیست؛ مطمئنم با ساخت و تجهیز و روزآمدی کتابخانه‌ها و البته تصحیح نظام مدیریت محتوا در عرصه نشر، روزهای روشنی در انتظار است.

-----------------------------

* کتاب کم‌عمق‌ها؛ اینترنت با مغز ما چه می‌کند؟

 

پیشنهاد توسعه جوایز کتاب سال

نشر

برندگان جایزه کتاب سال امروز برگزیده شدند. اقدام خوبی که حتما نیاز به تکمیل دارد.

به عنوان پیشنهاد می‌توان به جوایزی فکر کرد که در آن بهترین ویراستاری، بهترین طراحی جلد، بهترین صفحه‌آرایی، بهترین ناشر، بهترین پلتفرم کتاب الکترونیک، بهترین ناشر صوتی، بهترین کتابفروشی، بهترین کتابخانه، بهترین چاپخانه، بهترین سیستم توزیع نیز برگزیده شوند.

 

خودنویسی‌ها

نشر

امروز اسامی نفرات برتر مسابقه داستان نویسی خودنویس را اعلام کردیم. (+) چند روز قبل جلسه ۵ ساعته با حضور داوران مسابقه داشتیم تا واقعا ۲۰ نفری که بیشترین شایستگی را برای ورود به مرحله بعد دارند را شناسایی کنیم. بعضا رقابت‌ها خیلی نزدیک بود و برای حذف برخی از آثار همه ناراحت بودیم. آثاری که هم موضوع و ایده خوبی داشتند و هم قلم مستعدی اما مجبور بودیم به هر حال از بین همه آثار، ۲۰ اثر را انتخاب کنیم. از همه داوران محترم که با وجود کمبود زمان، تمام انرژی و دقت خود را مصروف انتخاب بهترین‌ها کردند از همینجا اعلام سپاسگزاری می‌کنم.

انتخاب این ۲۰ اثر و تقویت آن‌ها در مرحله کارگاه داستان نویسی را مژده‌ای می‌دانیم به همه کسانی که آرزوی نویسنده شدن دارند و نیاز به انگیزه‌ای برای حمایت؛ حال چه حمایت آموزشی باشد و چه حمایت انتشار اثر و چه حمایت تبلیغاتی. 

به جز این ۲۰ نفر، بیش از ۲۰۰ نفر دیگر نیز -با توجه به امتیاز داوران محترم مسابقه- تا حد ممکن حمایت خواهند شد. حمایتی که شاید بدون جایزه ویژه مسابقه باشد ولی در حد توان و تمایل شرکت کنندگان بزرگوار، بتوانیم قدم به قدم آنها را به انتشار اثر که حتما ارزشمند است، نزدیک کنیم. 

به جز این ۲۰۰ نفر، تمام شرکت کنندگان در مسابقه خودنویس را جزیی از خانواده نشر جام جم می‌دانیم و حتما ارتباط‌مان با آنها را حفظ خواهیم کرد. برای آنها هم از هر نقطه‌ای از ایران عزیز باشند، برنامه‌هایی طراحی کرده‌ایم.

پس از اعلام نتایج، چند نفری ابراز ناراحتی و ناامیدی کردند و برخی تصور کردند که استعداد کافی برای برنده شدن نداشتند؛ سعی کردم به نظر چند نفر از این بزرگواران به نمایندگی از همه خودنویسی‌ها پاسخ دهم تا مابقی نظرات هم روابط عمومی نشر پاسخگو باشد. انتخاب نشدن در یک مسابقه با ظرفیت محدود تعداد برندگان حتما آخر دنیا نیست و جای ناامیدی و ناراحتی وجود ندارد. باید همه با هم تلاش کنیم و روز به روز بهتر شویم. ما در نشر جام جم، برنامه‌های مفصل برای مشارکت مردم در بیشتر حوزه‌های نشر طراحی کرده‌ایم.

----------------------------------------------

پ.ن: پویش کتابخوان مجازی انقلاب اسلامی برای معرفی ویدئویی کتاب با موضوع انقلاب اسلامی توسط مردم توسط نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و با مشارکت نشر جام جم ایجاد شده است. پیشنهاد می‌کنم در این پویش هم شرکت کنید، شاید یکی از برندگان آن شما باشید.

در مسابقه داستان نویسی خودنویس چه می‌گذرد؟

نشر

مسابقه داستان نویسی خودنویس روزهای شلوغ و پرکاری را سپری می‌کند. به دلیل تمدید مهلت ارسال آثار و حجم آثار ارسالی سه روز منتهی به پایان، مجبور شدیم برای اینکه دقت و کیفیت داوری پایین نیاید، مهلت داوری هم از شب یلدا به مدت ۱۰ روز عقب بیندازیم. داوران محترم با سرعت و دقت بالا در حال داوری هستند و تا به امروز ۲۶۹ اثر از ۴۵۹ اثر ارسالی داوری شده است. مشخصات آثار دریافتی و ارسال کنندگان آن را می‌توانید در داده‌نمایی که امروز منتشر شد، مشاهده کنید.

مربیان کارگاه نویسندگی هم تعیین و معرفی شدند. شکر خدا مانند داوران (+) که همگی از شخصیت‌های مطرح داستان نویسی کشور هستند، مربیان خوب و صاحب‌نامی قبول زحمت کردند و ما را یاری خواهند کرد (+). 

قرار است پس از تعیین ۲۰ نفر برتر تصمیم بگیریم که کارگاه‌ها به چه شکلی برگزار شود؛ شهرهای محل زندگی برگزیده‌ها، شغل آنان و شرایط مختلف را باید طوری بسنجیم که بیشترین همراهی ممکن با این بزرگواران را داشته باشیم. سعی می‌کنیم کارگاه‌ها در روزهای پنجشنبه و جمعه برگزار شود که شاغلان و دانشجویان مشکل کمتری برای رفت و آمد داشته باشند. کارگاه‌ها هم ۱۲ جلسه ۲ ساعته خواهند بود که ان‌شالله منجر به حرفه‌ای‌تر شدن آثار خواهند شد. ان‌شالله برای برگزیدگان، مکانی برای اسکان در صورت نیاز تأمین خواهد شد.

بعضا آثار چنان کیفیتی داشته‌اند که داوران را به تحسین واداشته‌اند اما تا نهایی شدن همه داوری‌ها از ذکر کوچکترین جزییات در این مورد معذوریم. نکته دیگر اینکه آثار ۲۰ نفر برگزیده قبل از آنکه معرفی شوند، از طریق نرم افزارها و بانک‌های اطلاعاتی رسمی کشور جستجو می‌شوند تا در صورتی که داستانی به صورت کپی از اثرهای قبلا منتشر شده، نگارش شده است، حذف شود.

ما همه تلاش‌مان را برای رعایت عدالت و کشف استعداد خواهیم کرد. به جز ۲۰ نفر برگزیده، تمامی افرادی که نمره بالای ۵۰ از ۱۰۰ داوران را کسب کنند، از طریق نشر جام جم به اشکال مختلف حمایت خواهند شد. این حمایت می‌تواند شامل اهدای کتاب آموزش داستان نویسی یا شرکت با تخفیف ۵۰ درصد در کارگاه‌های داستان نویسی باشد. شما هم اگر ایده‌ای برای حمایت دارید با ما در میان بگذارید.

----------------------------------------------------

* با کلیک روی عکس می‌توانید در اندازه بزرگتری جزییات داده‌نما را بهتر بخوانید.

چرا کتاب الکترونیک ارزانتر است؟

نشر

ماری و پرز (2011) در پژوهشی نوشته‌اند، در یک انتشارات کتاب، از مجموع گردش مالی:

22.4 درصد به کتابفروش

32 درصد هزینه چاپ و کاغذ و ویراستاری

15.3 درصد بازاریابی

10 درصد هزینه های مدیریتی

11.6 درصد حق امتیاز نویسنده

1.7 درصد حمل و نقل

و تقریبا 7 درصد سود ناشران است.

 

نکته: در صنعت کتاب الکترونیک حدود 55 درصد این هزینه ها وجود ندارد و فقط هزینه‌ای برای تبدیل کتب و توسعه نرم افزار و تجهیزات فنی وجود دارد که در کل عناوین کتب سرشکن می‌شود. به همین دلیل ترویج کتابخوانی الکترونیک یکی از راه‌های کاهش قیمت کتاب است.

وضعیت کتاب در ایران از میانگین جهانی بهتر است

نشر

* گفتگو با جام جم آنلاین به مناسبت روز کتاب و کتابخوانی

 

آقای صفایی‌نژاد فضای فعالیت شما به حوزه نشر مربوط است، آیا جدای از شغلتان فرد کتاب‌خوانی هم هستید؟ 

 

به نظرم ابتدا باید اهل کتابخوانی را تعریف کنیم. اینکه من اهل کتابخوانی باشم یا نباشم، بسته به این است که ویژگی‌های این دسته چیست؟ اگر منظور از این دسته، افرادی هست که به طور مستمر هر روز بیش از یک ساعت کتاب مطالعه می‌کنند، بله اهل مطالعه و کتابخوانی هستم. اما اگر منظور از این دسته، کسانی هستند که به صورت حرفه‌ای کتاب می‌خوانند، موضوع‌یابی می‌کنند، در جلسات نقد کتب شرکت می‌کنند و به معنی عرفی «کتاب باز» هستند، هنوز در میانه مسیر هستم.

 

به نظر شما یک کتاب خوب چه ویژگی‌ها و مؤلفه‌هایی باید داشته باشد؟

 

مهمترین ویژگی یک کتاب خوب این است که به نیازهای جامعه یا لااقل بخشی از جامعه پاسخ گوید. کتابی که در محفل‌های دربسته با تفکرات خاص فاصله گرفته از جامعه نوشته شود، فقط بدرد همان محافل خاص می‌خورد. من همیشه وقتی می‌خواهم این جمله را عرض کنم، ناخودآگاه یاد فرمایش امام (ره) میفتم که به جامعه‌شناسان وقت می‌فرمودند «بین مردم بیایید و ببینید مردم چه می‌گویند. از داخل اتاق‌های خودتان مردم را تحلیل نکنید.»

به جز موضوع کتاب که باید نیاز جامعه را پاسخ گوید، خلاقیت در نگارش کتاب هم اصل الزامی برای خوب بودن است. اینکه نویسنده یک موضوع مورد نیاز جامعه را در چه ژانری بنویسید، چه سبک و سیاقی برای کتاب خود انتخاب کند و چگونه منظور خود را به مخاطب برساند مهم است. نیازهای جامعه فقط کتب مهارتی و دانشی نیست؛ نویسنده می‌تواند از طریق داستان، خلأهای فرهنگی جامعه را پر کند.

بعد از این، کتاب خوب باید از نظر کتاب‌سازی و تولید فنی کتاب جذاب باشد. عنوان خوبی برای کتاب انتخاب شود، طراحی جلد، صفحه آرایی و ویرایش خوب و روان از ملزومات یک کتاب خوب است.

این موارد به خود کتاب برمی‌گردد اما برای اینکه کتاب خوب اثرگذار هم باشد، باید کل زنجیره ارزش کتاب خوب باشد.

 

بدون مشارکت مردم، امکان تحقق سیاست‌های کلان در حوزه نشر وجود ندارد

نشر

رادیو کتاب در ادامه برنامه‌های خود با موضوع کتاب الکترونیک، این هفته و با حضور قاسم صفایی‌نژاد، مدیر نشر جام جم به بررسی نشر الکترونیک و مشارکت مردمی در آن پرداخت.
صفایی‌نژاد در مورد وضعیت فعلی نشر الکترونیک در ایران، گفت: فعالیت نشر الکترونیک در ایران از ۱۴ دی ماه سال ۱۳۷۱ آغاز شد که رهبر معظم انقلاب فرمودند: «از خواب بیدار شوید که می‌توان به جای اینکه چهل هزار کتاب را بار شتر کنید، چهارصد هزار کتاب را روی یک صفحه کوچک به همراه داشته باشید. باید از دستاوردهای جدید دنیا بهره برد». صفایی‌نژاد افزود: بعد از این جمله بود که کتب اسلامی به صورت الکترونیک منتشر شد. البته اگر به صورت کسب و کار به این موضوع نگاه کنیم، حدود ۶ سال است که این موضوع جدی شده است که در این چند سال هم رشد چند برابری داشته است هر چند که هنوز سهم نشر الکترونیک از کل بازار کتاب نزدیک به ۱ درصد است. 
مدیر نشر جام جم در مورد وضعیت نشر الکترونیک در دنیا گفت: سهم بازار کتاب الکترونیک در دنیا در سال ۲۰۱۴، ۱۲.۶ درصد بوده است که پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال ۲۰۱۹ به ۲۷.۸ درصد برسد و در واقع رشد سالیانه ۱۷.۴ درصدی را کسب کند. 
این در حالی است که در همان سال ۲۰۱۴ سهم نشر الکترونیک در کشور آمریکا از کل صنعت کتاب در این کشور ۲۷ درصد بوده، و البته در کل ۴۵ درصد درآمد بخش نشر کتاب به واسطه دیجیتال مهیا شده بود؛ به طور مثال خرید کتاب فیزیکی از درگاه‌های دیجیتال.
صفایی‌نژاد افزود: در حال حاضر ۳۰ درصد از سهم بازار کتاب الکترونیک جهان در اختیار آمریکا، ۱۷ درصد چین، ۸ درصد آلمان، ۵ درصد ژاپن، ۴ درصد انگلستان، ۳ درصد فرانسه است و سایر کشورها مجموعا ۳۳ درصد از سهم این بازار را در اختیار دارند. این در حالی است که سهم چین در چند سال اخیر رشد چشمگیر داشته است و در گزارش‌های ۱۰ سال پیش اسمی از چین به میان نمی‌آمد.
سردبیر سابق ماهنامه علمی تخصصی مدیریت رسانه بیان کرد: اگر بخواهیم وضعیت نشر الکترونیک رو در ایران دقیق‌تر ببینیم باید بگوییم ما در حوزه پلتفرم وضعیت خوبی داریم، در حوزه دیوایس هم با وجود بیش از ۱۰۰ میلیون ابزار هوشمند در کشور از وضعیت خوبی برخورداریم اما مشکل اصلی در کشور کمبود محتوای دیجیتال است.
صفایی‌نژاد بیان کرد برای اینکه گرایش به مطالعه کتاب الکترونیک در کشور را زیاد کنیم، نیازمند هستیم که راجع به تک تک زنجیره ارزش صنعت نشر تجدید نظر کنیم. نیاز داریم به اصلاح و شفاف سازی سیاستگذاری، قانونگذاری، اصلاح و شفاف سازی نظام حمایت و یارانه دولتی، دور شدن از ممیزی سلیقه‌ای، تعیین تکلیف شدن قوانین مرتبط با مالکیت معنوی در سطح ملی و جهانی و در نهایت ترویج مطالعه الکترونیک.
مدیر نشر جام جم در مورد روش‌های توسعه نشر الکترونیک از طریق مشارکت مردم هم پیشنهاد داد که در چند بخش می‌توان این کار را انجام داد. وی افزود: باید تصمیم جدی در حوزه خودناشری الکترونیک در کشور بگیریم. باید راهی بیابیم که ضمن حفظ ممیزی کتاب، سیاست کلان جمهوری اسلامی مبنی بر حمایت از فعالیت‌های خودجوش فرهنگی تحقق یابد. سوال این است که آیا بدون مشارکت مردم در تولید محتوا می‌توان سیاست کلان جمهوری اسلامی در برنامه ششم توسعه مبنی بر ۵ برابر شدن محتوای فارسی را محقق کرد؟ 
این اتفاق در دنیا تجربه شده است. آمازون که به تنهایی ۴۴ درصد از فروش کتاب الکترونیک دنیا را به خود اختصاص داده است، مدعی است که ۶۰ درصد از درآمد خود را از طریق خودناشری کسب می‌کند. 
می‌توانیم برای اتصال تولید و توزیع به هم در مشارکت مردمی این حوزه، ویکی‌بوک را راه اندازی نماییم. در توزیع نیاز است تا پلتفرم‌های کتاب الکترونیک ما سیستم قرض کتاب کاربران به یکدیگر را راه اندازی نمایند. نیازمند این هستیم که نسل جوان ما اراده کند برای کتابخوانی تا نسل بعدی که تربیت می‌شوند در سبک زندگی پدر و مادر خود کتابخوانی را لمس کند.
ما نیازمند این هستیم که نهضت معرفی کتاب مردمی راه اندازی کنیم تا کتب خوب به مردم معرفی شوند و ترویج کتابخوانی صورت گیرد. این امر در نشر الکترونیک با انتشار بریده کتاب‌ها و معرفی ویدئویی یا صوتی کتاب‌ها راحت‌تر هم انجام می‌شود.
رادیو کتاب هر هفته سه شنبه‌ها با حضور امین نادری به عنوان کارشناس مجری، از ساعت ۱۷ تا ۱۸:۳۰ به صورت زنده از شبکه رادیویی فرهنگ به موضوع کتاب الکترونیک می‌پردازد.