مشغول مطالعه کتابی هستم تحت عنوان «کاربردهای راهبردی فناوری اجتماعی» که توسط انتشارات کمبریج در سال ۲۰۱۱ منتشر شده. در صفحه ۴۷ این کتاب به پژوهشی از دیپائولو و همکاران اشاره میکند که در سال ۱۹۹۶ انجام شده است و نتیجه آن چنین است:
اکثر مردم یک یا دو بار در روز در تعاملات خود دروغ میگویند. اگر چه اکثر دروغها به طور خاص خودخواهانه هستند، اما به ندرت به سود مالی یا فیزیکی اشاره دارند بلکه مزایای نامشهودی مانند عزت نفس یا ارتقای موقعیت اجتماعی دارند.
تقریبا به همان اندازه، دروغهایی هستند که به طور خاص به نفع فردی است که فریب میخورد؛ معمولا برای جلوگیری از آسیب رساندن به احساسات او.
در هر دو مورد، اکثر مردم دروغ میگویند. یعنی برای بزرگنمایی احساسات مثبت خود و اجتناب از ابراز احساسات منفی دروغ میگویند.
دروغها به آمادگی شناختی کمی نیاز دارند و دروغگوها عموما نسبت به افشای دروغهایشان کمترین اضطراب را احساس میکنند علیرغم این واقعیت که بیشتر دروغها، به صورت آشکار نادرست هستند تا اینکه مفاهیم گمراهکننده و ظریف باشند!
- نویسنده کتاب پس از اشاره به این پژوهش، بیان میکند که دروغها بیضرر نیستند و علاوه بر ناراحتی دو اثر مهم دیگر دارند: یکی اینکه صمیمیت را کم میکنند و دیگر اینکه معناداری رابطه را زیر سوال میبرند.
* نظر شما چیست؟ تمایل دارید حتی اگر به نفعتان باشد دروغ بشنوید؟ اگر دروغی شنیدید میتوانید رابطه معنادار یا صمیمی را حفظ کنید؟
وقتی زمستان سه سال پیش با محمدرضا شرفی خبوشان نام «صاد» را برای نشر انتخاب کردیم، نمیدانستیم که چه روزهایی در انتظار است. صاد حرف مقطعهای است که در تفسیر اشاره شده است نام چشمهای است در عرش خدا و البته یکی از حروف الفبای فارسی. میخواستیم ناممان هم اسلامی باشد و هم ایرانی. با همفکری و کمک و حمایت دوستانی چون سیدمیثم سیدصالحی و یاسر جلالی میخواستیم کسبوکاری راه بیندازیم در عرصه محتوای عمیق که به مرور زمان خودگردان شود و بتوانیم سرمایه اولیه را برگردانیم.
میرشمسالدین فلاح هاشمی، محمدرضا شرفی خبوشان، مرضیه مرادی، بهزاد جامه بزرگ، رامبد خانلری در عرصه محتوایی توانستند اتفاقات خوبی در جذب و تولید آثار ممتاز و خوب رقم بزنند. همکاران دیگر در بخش اجرایی و بازاریابی تمام تلاش خود را کردند که تیم محتوایی بتواند راحتتر کار کند و دیده شود.
نشر صاد توانست در ۲ سال و نیم، ۳۲۰ محصول تولید کند. ۶۰ رماننویس کشف کند و پرورش دهد و آثار آنان را منتشر کند، ۸ ویراستار جدید تربیت کند، ۵ کتابش را به زبانهای دیگر ترجمه کند و در ترکیه و پاکستان و لبنان منتشر کند. در نشرسرای خودنویس یک شبکه ۷ هزار نفره تولید کننده محتوا ساخته شد و در نشر صوتی قناری، کتب صوتی و پادکستهای خوبی تولید شد. به فضل خدا برای اولین بار یک نشر نوپا توانست در دو سال اول در بیش از ۲۰ رشته مختلف در جوایز ملی، نامزد شود و ۷ جایزه ببرد یا شایسته تقدیر شود.
همه این موفقیتها در شرایطی رقم خورد که مشکلات زیادی داشتیم. هنوز به تأسیس رسمی نرسیده بودیم و مشغول تکمیل تیم بودیم که کرونا آمد؛ یک شوک جدی به همه کسبوکارها وارد شد. دو ماه از تأسیس رسمی گذشته بود که قیمت ارز دو برابر شد و شوک دوم به برنامهریزی ما وارد شد. همینطور مشکلات دیگری در محیط به وجود آمد که عددهای غیرقابل پیشبینی ما که ۱۰ درصد کل هزینهها بود، جبران کننده این همه اتفاقات پیشبینی نشده نبود اما با همه این مسائل اقتصادی، اتفاقات خوبی در حوزه محتوایی افتاد.
نشر صاد به من و دوستانم در نشر صاد این درس را داشت که در سختترین شرایط میتوان با اراده و عزم راسخ، با همدلی و تواضع، با خلاقیت و کیفیت مسیر را پیمود و اتفاقات بزرگی رقم زد.
حتما در این مسیر خطا و اشتباه داشتیم که عذرخواهم و به جز طلب حلالیت از همه، خواهان دعای خیرتان هستم.
میدونستید روی خورشید هر چقدر آب بریزیم، اونو نه تنها خاموش نمیکنه بلکه به جرم اون هم اضافه میکنه؟ چون ذخایر اکسیژن و هیدروژن خورشید رو افزایش میده.
دلایلش مفصله که الان مدنظرم نیست.
از طبیعت باید درس بگیریم. ما فکر میکنیم یه کارهایی دردهای ما رو تسکین میده ولی در واقع داره دردمون رو بیشتر میکنه.
باز دلایلش مفصله اما هر کسی خودش میتونه در درون خودش پیدا کنه.
باغبان، طبیعت را آنگونه که هست نمیپذیرد، البته که قوانین و سنتهای رشد باغ را میداند و در نظر میگیرد.
او عاشق باغ است و نقش جدیدی به عهده میگیرد که با مهارتهای جدید و وظایف جدید تعریف میشود.
یک باغ نمیتواند خود را حفظ کند ولی باغبان میتواند با فکر، علاقه و تلاش آن را رشد دهد.
روز گذشته بار سنگین مسئولیت انتشارات علمی فرهنگی بر عهدهام گذاشته شد. به لطف خداوند تبارک امیدوارم و محتاج دعا و کمک دوستان گرانقدرم هستم. در روز معارفه عرض کردم نبرد بین محتوای عمیق و محتوای سطحی در این سالها جدی است؛ پیروزی در این نبرد، کمک و یاری همه نیکاندیشان و مؤمنان را میطلبد.
نگاه به اثرگذاری فرهنگ اسلامی-ایرانی در عرصه بینالملل با استفاده از فناوریهای جدید و مهمتر از همه جدی کردن نقش مردم در تولید و توزیع محتوای عمیق به پیشرفت فرهنگی ما کمک خواهد کرد. امیدوارم با پرهیز از شتابزدگی و با استفاده از کار علمی بتوان بر مشکلات اداری و اجرایی این انتشارات بزرگ با همه ظرفیتهای خوبی که دارد، غلبه کرد و فعالیتهای نشر را در راستای مأموریت اصلیاش که همان اثرگذاری فرهنگی است ساماندهی کرد.
---
پینوشت: در مورد نشر صاد و عملکردی که به لطف دوستان خوبم در تیم نشر صاد حاصل شد هم به زودی گزارشی مینویسم.